بررسی تاثیر بدهی های کوتاه مدت و بلندمدت بر نقدینگی و توانایی پرداخت تعهدات جاری شهرداری ها در دوران رکود اقتصادی

هدف پژوهش حاضر، تحلیل ساختار علت و معلولی تاثیر بدهی های کوتاه مدت و بلندمدت بر نقدینگی و توانایی پرداخت تعهدات جاری شهرداری ها در دوران رکود اقتصادی است. شهرداری ها به عنوان نهادهای عمومی محلی، در شرایط رکود اقتصادی با افت شدید درآمدهای ناپایدار مواجه شده و برای جبران کسری بودجه به استقراض روی می آورند. این پژوهش از نظر هدف، کاربردی و از نظر روش شناسی، توصیفی-پیمایشی مبتنی بر تکنیک تصمیم گیری چندمعیاره مدل سازی ساختاری (DEMATEL) است. جامعه آماری شامل مدیران مالی، روسای اداره بودجه، حسابرسان داخلی و اقتصاددانان شهری در کلان شهرهای تهران، مشهد، اصفهان، شیراز و تبریز بود که حجم نمونه بر اساس قضاوت خبره ای، ۲۰ نفر تعیین گردید. داده ها از طریق پرسشنامه مقایسات زوجی محقق ساخته با مقیاس فازی جمع آوری شد. روایی محتوایی توسط خبرگان و پایایی ابزار از طریق ضریب توافق ۰.۹۱Cronbach's Alpha = تایید گردید. تحلیل داده ها با استفاده از نرم افزار اکسل برای پیاده سازی الگوریتم DEMATEL و نرم افزار اس پی اس اس برای آزمون های توصیفی انجام شد. یافته های پژوهش نشان داد که در دوران رکود اقتصادی، «بدهی های کوتاه مدت» با مقدار شاخص اثرگذاری D-R = +۱.۲۴ قوی ترین متغیر علتی و محرک اصلی بحران نقدینگی است. در مقابل، «نقدینگی شهرداری» و «توانایی پرداخت تعهدات جاری» به عنوان متغیرهای معلول D-R منفی شناخته شدند. همچنین، «کاهش درآمدهای مستمر در رکود» با اثرگذاری مستقیم ۰.۸۲ بر افزایش بدهی های کوتاه مدت تاثیرگذار بود. بر اساس نقشه ارتباط شبکه ای، بدهی های بلندمدت در کوتاه مدت باعث افزایش نقدینگی می شوند، اما در بلندمدت با ایجاد تعهدات سود و اصل، توانایی پرداخت را تضعیف می کنند. پیشنهاد می شود شهرداری ها با ایجاد صندوق ذخیره مالی و تعدیل ساختار بدهی به سمت ابزارهای بلندمدت، ریسک نقدینگی را مدیریت نمایند.

کلیدواژه ها:

بدهی های کوتاه مدت ، بدهی های بلندمدت ، نقدینگی ، تعهدات جاری ، رکود اقتصادی ، شهرداری ها ، تکنیک DEMATEL.