نقش مشارکت خانواده در موفقیت های آموزشی و تربیتی

هدف از این پژوهش، بررسی تحلیلی نقش مشارکت خانواده در موفقیت های تحصیلی و تربیتی دانش آموزان در محیط های آموزشی ایران بود. این پژوهش با رویکردی ترکیبی (کمی و کیفی) و با جامعه آماری شامل والدین و معلمان مقاطع متوسطه اول و دوم، انجام شد. داده های کمی از طریق توزیع پرسشنامه های استاندارد سنجش مشارکت والدین و پیشرفت تحصیلی دانش آموزان جمع آوری و با استفاده از آمار توصیفی (فراوانی، میانگین، انحراف معیار) و استنباطی (همبستگی پیرسون و رگرسیون چندگانه) در نرم افزار SPSS تجزیه و تحلیل گردید. داده های کیفی نیز از طریق مصاحبه های نیمه ساختاریافته با والدین و معلمان جمع آوری و با روش تحلیل مضمون مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. نتایج کمی نشان داد که ابعاد «حمایت عاطفی و ایجاد محیط یادگیری مثبت در خانه» و «گفتگو و پیگیری مستمر فعالیت های تحصیلی» همبستگی مثبت و معناداری با پیشرفت تحصیلی دانش آموزان دارند و «حمایت عاطفی» بیشترین قدرت پیش بینی کنندگی را داراست. یافته های کیفی نیز بر تاثیر مشارکت خانواده بر ابعاد تربیتی همچون مسئولیت پذیری و سازگاری اجتماعی تاکید کرده و موانعی چون مشغله های شغلی، احساس عدم کفایت والدین و عدم اعتماد متقابل خانه و مدرسه را شناسایی نمود. در نهایت، پژوهش بر لزوم «مشارکت هدفمند، کیفی و دوسویه» و طراحی راهکارهای عملی برای رفع موانع و تقویت ارتباط خانه و مدرسه تاکید می ورزد.

کلیدواژه ها:

مشارکت خانواده ، موفقیت تحصیلی ، رشد تربیتی ، خودکارآمدی دانش آموز ، تعامل خانه و مدرسه ، موانع مشارکت والدین