مروری بر فرسودگی شغلی: مفاهیم، عوامل موثر، پیامدها و راهکارهای پیشگیری و مداخلات سازمانی

فرسودگی شغلی، یکی از مهم ترین چالش های منابع انسانی در سازمان های امروزی است و به عنوان پاسخی مزمن به فشارهای شغلی مداوم شناخته می شود. این پدیده که نخستین بار توسط فرویدنبرگر مطرح شد و بعدها توسط ماسلاچ و همکاران توسعه یافت؛ شامل سه بعد خستگی عاطفی، مسخ شخصیت و کاهش احساس موفقیت فردی است. پژوهش حاضر با رویکرد مرور روایتی انجام شد و با بررسی منابع معتبر داخلی و خارجی، به تبیین مفاهیم، عوامل موثر، پیامدها و راهکارهای پیشگیری از فرسودگی شغلی پرداخت. یافته ها نشان می دهد که عوامل فردی مانند ویژگی های شخصیتی و مهارت های مقابله ای، عوامل سازمانی همچون فشار کاری، تعارض نقش، سبک رهبری و حمایت سازمانی، و عوامل محیطی مانند شرایط فیزیکی و حجم کار، همگی در بروز فرسودگی شغلی نقش دارند. پیامدهای این پدیده نیز گسترده بوده و شامل کاهش عملکرد، افزایش غیبت، مشکلات جسمانی و روانی، تعارضات بین فردی و کاهش رضایت شغلی است. همچنین مرور مطالعات نشان داد که راهکارهایی مانند بهبود محیط کار، تقویت حمایت سازمانی، رهبری اخلاقی، آموزش مهارت های مقابله ای، ارتقای سرمایه روان شناختی و اجرای مداخلات چندسطحی می توانند در کاهش فرسودگی شغلی موثر باشند. این مرور با ارائه تصویری از ابعاد مختلف فرسودگی شغلی، می تواند مبنایی برای طراحی مداخلات سازمانی و پژوهش های آینده در این حوزه قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

فرسودگی شغلی ، عوامل موثر ، پیامدهای شغلی ، راهکارهای پیشگیری ، مداخلات سازمانی