تحلیل نقش برنامه درسی مطالعات اجتماعی در پرورش رفتارهای مسئولانه دانش آموزان دوره ابتدایی

دوره ابتدایی به عنوان دوران طلایی شکل گیری شخصیت و پایه های هویتی، بستر بسیار مناسبی برای نهادینه سازی مفاهیم اجتماعی است. مقاله حاضر با هدف واکاوی نقش برنامه درسی مطالعات اجتماعی در پرورش رفتارهای مسئولانه دانش آموزان تدوین شده است. این مطالعه به صورت مروری و با تحلیل اسنادی یافته های نظری و پژوهش های پیشین در بازه زمانی ۱۴۰۲ تا ۱۴۰۵ انجام گرفته است. نتایج تحلیل ها نشان می دهد که اثربخشی برنامه درسی مطالعات اجتماعی، بیش از آنکه صرفا وابسته به محتوای مندرج در کتاب های درسی باشد، متاثر از به کارگیری روش های تدریس فعال (مانند یادگیری مشارکتی و ایفای نقش)، رویکرد تسهیل گرانه معلم، ایجاد فضای تجربی در مدرسه و پیوند میان آموزش های کلاسی با تجارب زیسته دانش آموزان است. یافته ها تاکید دارند که برای گذار از «دانش نظری» به «رفتار مسئولانه»، باید رویکردهای یادگیری را از حالت حافظه محور به سمت مشارکت جویی و مسئولیت پذیری در موقعیت های واقعی تغییر داد. در نهایت، مقاله پیشنهاد می کند که برای تربیت شهروندی آگاه و مسئول، لازم است میان اهداف برنامه درسی، فضای اجرایی مدرسه و تعاملات خانه-مدرسه هم سویی راهبردی ایجاد شود.

کلیدواژه ها:

مطالعات اجتماعی ، رفتارهای مسئولانه ، برنامه درسی ، تربیت شهروندی.