بررسی تاثیر سبک های مقابله ای و خودکارآمدی بر کاهش اضطراب رقابتی و بهبود عملکرد ورزشی

اضطراب رقابتی به عنوان یکی از موانع اصلی روان شناختی در عملکرد ورزشی، می تواند با ایجاد اختلال در تمرکز و افزایش تحریک پذیری فیزیولوژیک، منجر به افت عملکرد ورزشکاران شود. در این راستا، شناسایی عوامل محافظت کننده و مکانیسم های تنظیم هیجانی، از جمله سبک های مقابله ای و خودکارآمدی، از اهمیت ویژه ای برخوردار است. هدف این پژوهش، بررسی نظام مند تاثیر سبک های مقابله ای و خودکارآمدی بر کاهش اضطراب رقابتی و بهبود عملکرد ورزشی است. این مطالعه به روش مرور نظام مند (Systematic Review) و با جستجو در پایگاه های داده معتبر بین المللی و داخلی شامل Scopus، PubMed، Web of Science، SID و Magiran در بازه زمانی ده ساله اخیر انجام شد. معیارهای ورود شامل مقالات همبستگی، آزمایشی و نیمه آزمایشی بود که به طور مستقیم به سنجش متغیرهای مورد نظر پرداخته بودند. یافته ها نشان داد که سبک های مقابله ای مسئله مدار و خودکارآمدی بالا، همبستگی معنادار و منفی با اضطراب رقابتی (به ویژه بعد شناختی آن) دارند. ورزشکارانی که از راهبردهای فعال مقابله ای استفاده می کنند و باور به توانایی های خود را دارند، سطح اضطراب کمتری را تجربه کرده و عملکرد بهینه تری از خود نشان می دهند. در مقابل، سبک های مقابله ای اجتنابی و خودکارآمدی پایین، پیش بین قوی برای افزایش اضطراب و کاهش عملکرد هستند. نتیجه گیری می شود که مداخلات روان شناختی باید بر تقویت خودکارآمدی و آموزش سبک های مقابله ای سازگارانه متمرکز شوند تا با کاهش اضطراب رقابتی، پتانسیل واقعی ورزشکاران برای دستیابی به عملکرد برتر آزاد گردد.