ارزشیابی کیفی‑ توصیفی در دوره ابتدایی: مرور نظام مند بر چالش ها، فرصت ها و راهکارهای اجرایی

زمینه: ارزشیابی کیفی‑توصیفی به عنوان یکی از تحولات بنیادین در نظام آموزشی ایران، از اوایل دهه ۱۳۸۰ به منظور جایگزینی رویکردهای سنتی مبتنی بر نمره با الگویی فرایندمحور و بازخوردبنیان در دوره ابتدایی مطرح گردید. هدف: مطالعه مروری حاضر با هدف شناسایی و تحلیل نظام مند چالش ها، فرصت ها و راهکارهای اجرایی مرتبط با پیاده سازی ارزشیابی کیفی‑توصیفی در مدارس ابتدایی ایران انجام شده است. روش ها: این پژوهش با رویکرد مرور نظام مند و با جستجو در پایگاه های داده معتبر فارسی شامل Magiran، SID، Noormags و Civilica و نیز منابع انگلیسی زبان صورت گرفت. مقالات مرتبط منتشرشده بین سال های ۱۳۹۰ تا ۱۴۰۴ بر اساس معیارهای ورود و خروج مشخص، غربالگری و تحلیل محتوایی شدند. یافته های کلیدی: یافته ها نشان می دهد که ارزشیابی توصیفی با وجود مزایای بالقوه مانند کاهش اضطراب امتحان، افزایش مشارکت دانش آموزان و بهبود کیفیت یادگیری، با موانع جدی از جمله کمبود منابع، ناکافی بودن مهارت های حرفه ای معلمان، ناهماهنگی های نظری و اجرایی، و برداشت های نادرست کارگزاران نظام آموزشی مواجه است. نتیجه گیری: اجرای موفقیت آمیز ارزشیابی کیفی‑توصیفی نیازمند هماهنگی میان معلمان، مدیران، والدین و سیاست گذاران آموزشی، بازنگری در برنامه های تربیت معلم، و تدوین چارچوب نظری منسجم است. پیشنهاد می شود پژوهش های کیفی میدانی برای شناخت دقیق تر مشکلات اجرایی در بافت های مختلف آموزشی انجام پذیرد.

کلیدواژه ها:

ارزشیابی کیفی توصیفی ، دوره ابتدایی ، چالش های اجرایی ، فرصت های یادگیری ، مرور نظام مند