از قوانین نانوشته تا رفتارهای اجتماعی: واکاوی نقش برنامه درسی پنهان در مدارس ابتدایی

چکیدهبرنامه درسی پنهان به مجموعه ای از پیام ها، ارزش ها، هنجارها و الگوهای رفتاری گفته می شود که به صورت غیررسمی و ناخواسته در محیط مدرسه به دانش آموزان منتقل می گردد. این برنامه، اگرچه در اسناد رسمی آموزشی ثبت نشده است، اما تاثیر عمیقی بر شکل گیری شخصیت و رفتار اجتماعی دانش آموزان دارد. پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش برنامه درسی پنهان در شکل گیری رفتارهای اجتماعی دانش آموزان دوره ابتدایی انجام شده است. یافته ها نشان می دهد که رفتار معلمان، شیوه مدیریت کلاس، روابط بین دانش آموزان، ساختار قدرت در مدرسه و فرهنگ حاکم بر محیط آموزشی، از مهم ترین عناصر برنامه درسی پنهان هستند که بر نگرش ها، ارزش ها و رفتارهای اجتماعی دانش آموزان تاثیر می گذارند. این عوامل می توانند موجب تقویت رفتارهایی مانند احترام، همکاری و مسئولیت پذیری یا در مقابل، ایجاد رفتارهایی مانند تبعیض، انزوا و پرخاشگری شوند. نتایج پژوهش بر ضرورت آگاهی معلمان و مدیران از اثرات برنامه درسی پنهان و تلاش برای هدایت آن در جهت تقویت رفتارهای مثبت اجتماعی تاکید دارد.کلمات کلیدیبرنامه درسی پنهان، رفتار اجتماعی، دانش آموزان ابتدایی، فرهنگ مدرسه، روابط معلم و دانش آموز، آموزش غیررسمی، جامعه پذیری