بررسی مدل رهبری داده بنیاد در مدارس و تحلیل اثرات آن بر تصمیم گیری آموزشی و ارتقای کیفیت یادگیری

تحولات سریع در نظام های آموزشی و گسترش فناوری های اطلاعاتی موجب شده است که تصمیم گیری در مدارس بیش از گذشته بر داده ها و شواهد متکی شود. در چنین شرایطی، رهبری داده بنیاد به عنوان رویکردی نوین در مدیریت آموزشی مطرح شده که می تواند به بهبود فرآیندهای تصمیم گیری و ارتقای کیفیت یادگیری دانش آموزان کمک کند. هدف پژوهش حاضر، طراحی و اعتباریابی مدل رهبری داده بنیاد در مدارس و تحلیل اثرات آن بر تصمیم گیری آموزشی و بهبود کیفیت یادگیری است. این پژوهش با رویکرد آمیخته (کیفی–کمی) انجام شده است. در بخش کیفی، از روش تحلیل مضمون و مصاحبه های نیمه ساختاریافته با خبرگان حوزه مدیریت آموزشی و مدیران مدارس استفاده شد تا ابعاد و مولفه های اصلی رهبری داده بنیاد شناسایی گردد. یافته های این مرحله نشان داد که رهبری داده بنیاد در مدارس شامل مولفه هایی همچون فرهنگ داده محور، شایستگی تحلیلی مدیران، زیرساخت های فناورانه، مشارکت معلمان در تحلیل داده ها و استفاده نظام مند از داده ها در برنامه ریزی آموزشی است. در مرحله کمی، با طراحی پرسشنامه مبتنی بر نتایج بخش کیفی و توزیع آن میان مدیران و معلمان، مدل پیشنهادی با استفاده از روش های آماری و تحلیل عاملی مورد آزمون و اعتبارسنجی قرار گرفت. نتایج تحلیل ها حاکی از آن است که رهبری داده بنیاد تاثیر معناداری بر بهبود کیفیت تصمیم گیری آموزشی، افزایش اثربخشی برنامه های درسی، و ارتقای عملکرد یادگیری دانش آموزان دارد. همچنین نتایج نشان داد که وجود فرهنگ سازمانی مبتنی بر داده و توانمندی تحلیلی مدیران، نقش کلیدی در تحقق این نوع رهبری ایفا می کند. بر اساس یافته ها، به کارگیری مدل رهبری داده بنیاد می تواند زمینه ساز تصمیم گیری های آگاهانه تر، افزایش پاسخگویی آموزشی و بهبود مستمر کیفیت یادگیری در مدارس شود. این پژوهش با ارائه مدلی بومی برای رهبری داده بنیاد در مدارس، می تواند به سیاست گذاران و مدیران آموزشی در بهره گیری موثر از داده ها برای ارتقای کیفیت آموزش کمک کند.