مطالعات زبان و ادب فارسی در شبه قاره (۲) چند منبع نویافته از تاریخ سیاسی فرهنگی سند و مکران

این مقاله به معرفی چند منبع نویافته درباره تاریخ سیاسی و فرهنگی مناطق سند و مکران در سده های ششم و هفتم هجری می پردازد. نویسنده بر اساس پژوهش های نسخه شناختی خود، پنج منبع مهم را بررسی کرده است: ترجمه فارسیعوارف المعارف به قلم قاسم داود خطیب اچه، دیوان عمید لویکی، مکتوب غازان خان به شیخ رکن الدین ملتانی، قصاید بدیعی ترکو سیستانی و دیوان سراجی خراسانی. این منابع اطلاعاتی تازه درباره حکمرانان کمتر شناخته شده ای چون تاج الدین ابوبکر بن کبیرخان ایاز در سند و تاج الدین ابوالمکارم در مکران عرضه می کنند و نشان می دهند که در این نواحی حکومت های نیمه مستقل با گرایش های عرفانی و فرهنگی فارسی زبان وجود داشته است. مقاله ضمن تحلیل انتقادی نسخه های خطی و اشارات تاریخی، تاکید می کند که این آثار از کهن ترین شواهد گسترش زبان و فرهنگ فارسی در شبه قاره هند هستند و مطالعه آنها می تواند زوایای ناشناخته ای از تاریخ سیاسی، فرهنگی و ادبی منطقه را روشن کند.

کلیدواژه ها:

سند و مکران ، عوارف المعارف ، عمید لویکی ، غازان خان ، بدیعی ترکو سیستانی ، سراجی خراسانی