اثربخشی طرحواره درمانی بر کاهش علائم اضطراب جدایی و بهبود تنظیم هیجان در کودکان دبستانی دارای طلاق والدین

پژوهش حاضر با هدف بررسی اثربخشی طرحواره درمانی بر کاهش علائم اضطراب جدایی و بهبود تنظیم هیجان در کودکان دبستانی دارای طلاق والدین انجام شده است. طلاق والدین یکی از آسیب زاترین رویدادهای زندگی کودکان محسوب می شود که پیامدهای روان شناختی گسترده ای از جمله اضطراب جدایی و دشواری در تنظیم هیجان را به همراه دارد. این پژوهش از نوع نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون-پس آزمون با گروه کنترل و دوره پیگیری دوماهه بود. جامعه آماری پژوهش شامل تمامی کودکان دبستانی دارای طلاق والدین در شهر اصفهان در سال تحصیلی ۱۴۰۵-۱۴۰۴ بود که از میان آنها ۳۰ کودک به روش نمونه گیری هدفمند انتخاب و به طور تصادفی در دو گروه آزمایش (۱۵ نفر) و کنترل (۱۵ نفر) گمارده شدند. گروه آزمایش به مدت ۱۲ جلسه ۹۰ دقیقه ای تحت مداخله طرحواره درمانی گروهی مبتنی بر پروتکل یانگ قرار گرفتند و گروه کنترل هیچ مداخله ای دریافت نکردند. برای جمع آوری داده ها از مقیاس اضطراب جدایی کودکان (ماهان و همکاران، ۱۳۹۳) و پرسشنامه تنظیم هیجان کودکان (شیلدز و سیکتی، ۱۹۹۷) در سه مرحله پیش آزمون، پس آزمون و پیگیری استفاده شد. داده ها با استفاده از روش تحلیل واریانس با اندازه گیری مکرر و آزمون تعقیبی بونفرونی مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند. یافته های پژوهش نشان داد که طرحواره درمانی به طور معناداری باعث کاهش علائم اضطراب جدایی و بهبود تنظیم هیجان در کودکان گروه آزمایش در مقایسه با گروه کنترل شده است و این نتایج در مرحله پیگیری نیز تداوم یافته است. بر اساس یافته های این پژوهش، می توان نتیجه گرفت که طرحواره درمانی گروهی به عنوان یک رویکرد درمانی موثر می تواند در کاهش پیامدهای روان شناختی طلاق در کودکان دبستانی مورد استفاده قرار گیرد و به درمانگران حوزه کودک و نوجوان توصیه می شود که از این رویکرد برای بهبود مشکلات هیجانی و اضطرابی کودکان دارای طلاق والدین بهره گیرند.

کلیدواژه ها:

طرحواره درمانی ، اضطراب جدایی ، تنظیم هیجان ، کودکان دبستانی ، طلاق والدین.