تعیین معیارهای انتخاب محل دفع پسماندهای خطرناک با استفاده از روش تحلیل شبکه (ANP) (مطالعه نمونه استان مرکزی)

زمینه و هدف: پژوهش حاضر در زمینه مدیریت پسماندهای خطرناک و هدف آن تعیین معیارهای انتخاب محل دفع پسماندهای خطرناک با استفاده از روش تحلیل شبکه (ANP) است. روش بررسی: این پزوهش که در سال ۱۴۰۳ انجام شد برای شناسایی شاخص های موثر در مکان یابی پسماندهای خطرناک، از روش تحلیل شبکه (ANP) استفاده شد. ابتدا با مراجعه به پیشینه مطالعات، مطالعات میدانی و جمع آوری نقشه ها، شاخص های موثر شناسایی شدند. سپس پرسشنامه ای میان خبرگان توزیع و وزن نسبی هر شاخص با استفاده از فرآیند تحلیل سلسله مراتبی تعیین شد. جامعه آماری پژوهش خبرگان حوزه محیط زیست بودند. در این پژوهش، ۱۸ معیار برای غربالگری اولیه به روش دلفی در نظر گرفته شد و روش دلفی طی دو مرحله انجام شد. در نهایت، با استفاده از مدل تصمیم گیری چندمعیاره ANP در محیط GIS، مکان یابی محل دفن پسماند انجام شد. ضریب پایایی پرسشنامه با استفاده از آلفای کرونباخ ۸۹/۰ محاسبه شد که نشان دهنده پایایی قابل قبول است. روایی پرسشنامه نیز با روش روایی محتوا تایید شد. یافته ها: بر اساس نتایج، معیار شیب با وزن ۱۷۱/۰، معیار بارش با وزن ۱۶۱/۰ و معیار ژئوهیدرولوژی با وزن ۱۳۰/۰ اولویت های اول تا سوم را داشتند. نرخ ناسازگاری نیز ۰۹۵۳۲/۰ بود که کمتر از ۱/۰ و قابل قبول است. بحث و نتیجه گیری: در این پژوهش، معیارهای انتخاب محل دفع پسماندهای خطرناک با استفاده از روش تحلیل شبکه (ANP) بررسی شد. این روش به دلیل توانایی در تحلیل روابط پیچیده و وابستگی های متقابل، ابزاری قدرتمند در تصمیم گیری های چندمعیاره است. نتایج نشان داد که معیارهای شیب، بارش و ژئوهیدرولوژی به ترتیب بیشترین وزن را در انتخاب محل دفن پسماندهای خطرناک در استان مرکزی دارند. این یافته ها با مطالعات اخیر در سایر مناطق جهان همسو است.

کلیدواژه ها:

محل دفع پسماند ، لایه های اطلاعاتی ، روش تحلیل شبکه ، سامانه اطلاعات جغرافیایی.