بررسی نقش آموزش مفاهیم دینی در تقویت هویت اخلاقی دانش آموزان متوسطه اول

هدف از نگارش این مقاله مروری–تحلیلی، واکاوی نقش آموزش مفاهیم دینی در شکل دهی و تقویت هویت اخلاقی دانش آموزان دوره متوسطه اول است. این دوره به دلیل همزمانی با بحران هویت و تحولات گسترده شناختی، عاطفی و اجتماعی نوجوانی، از حساس ترین مراحل تربیت اخلاقی به شمار می رود. در این مقاله، با روش توصیفی–تحلیلی و با اتکا به منابع معتبر داخلی و آرای اندیشمندان تربیتی اسلامی، به تبیین مفاهیم «آموزش دینی» و «هویت اخلاقی» پرداخته شده و ارتباط مفهومی و عملی میان آن ها بررسی گردیده است. یافته های تحلیلی حاکی از آن است که آموزش دینی اصیل و پویا، با ارائه چارچوبی ارزشی و معنادار، می تواند به عنوان محوری اساسی در پاسخ به سوالات هویتی نوجوان عمل کرده و با تقویت وجدان اخلاقی، حس مسئولیت پذیری و ارائه الگوهای فضیلت محور، در تحکیم هویت اخلاقی آنان موثر باشد. با این حال، این نقش آفرینی در گرو عبور از رویکردهای صرفا حافظه محور و احکامی به سوی الگوهای تربیتی فعال، مبتنی بر تفکر، گفت وگو و ارتباط با زندگی واقعی نوجوان است. مدرسه و به ویژه معلم دینی به عنوان الگوی عینی و مجری برنامه درسی، نقشی محوری در این فرآیند ایفا می کنند. مقاله حاضر در پایان، ضمن اشاره به چالش های پیش روی آموزش دینی در این مقطع، راهکارهایی برای ارتقای اثربخشی آن ارائه می دهد.

کلیدواژه ها:

آموزش دینی ، هویت اخلاقی ، دوره متوسطه اول ، تربیت اخلاقی ، برنامه درسی دینی ، دانش آموز نوجوان