بررسی شخصیت سیمرغ در شاهنامه فردوسی

براساس پژوهش حاضر با عنوان بررسی شخصیت سیمرغ در شاهنامه، این پژوهش با هدف واکاوی کارکردهای چندگانه و تحلیل دوگانگی رفتاری سیمرغ در شاهنامه فردوسی انجام شد. یافته ها نشان می دهد سیمرغ به رغم خاستگاه اهورایی خود در متون کهن در شاهنامه شخصیتی پیچیده و چندوجهی می یابد. در داستان های زال و رستم سیمرغ در نقش های مادرانه، درمانگر و راهنمای خردمند ظاهر می شود که تجلی بخش ارزش های اخلاقی چون مهر، وفاداری و تعامل تقدیر و اختیار در جهان بینی فردوسی است اما در هفت خان اسفندیار این چهره اهورایی به نیرویی تقابلی بدل می شود. این دگرگونی نه ناشی از تغییر ذات سیمرغ بلکه پیامد تغییر کانون روایت، وفاداری به خاندان رستم، اجرای تقدیر و اولویت دفاع از آرمان برتر ایران است. این پژوهش نتیجه می گیرد که دوگانگی سیمرغ ضعف نیست بلکه نشان دهنده هنر فردوسی در خلق شخصیت های پویا و انعطاف پذیر و نیز بازتاب دهنده جهان بینی غیر دوگانه و واقع گرایانه حاکم بر شاهنامه است.

کلیدواژه ها:

سیمرغ ، شاهنامه ، رزم ، رستم و اسفندیار ، فردوسی