سنجش اثربخشی جایگزینی سیستم روشنایی سنتی با LED از منظر شاخص های انرژی، اقتصادی و کیفی (مطالعه موردی: باغ دلگشا شهر شیراز)

در چارچوب سیاست های کلان شهرداری شیراز برای کاهش شدت انرژی و مدیریت پیک مصرف (گزارش IEA ۲۰۲۳) و با توجه به اهمیت حفظ باغ های تاریخی و بوستان ها در کلان شهرها، بهینه سازی زیرساخت های در باغ های تاریخی و بوستان ها یک ضرورت دوگانه انرژی و فرهنگی محسوب می شود. این پژوهش با هدف ارزیابی جامع اثربخشی پروژه جایگزینی سیستم روشنایی سنتی با فناوری LED در باغ تاریخی دلگشا شیراز انجام شد. این مطالعه، که به عنوان الگویی برای سایر بوستان ها و آثار تاریخی-فرهنگی شهر شیراز طراحی گردیده، به سنجش دقیق کارایی فنی-اقتصادی، تاثیرات زیست محیطی و اثربخشی اجتماعی-فرهنگی نصب ۱۱۰ پایه چراغ LED پرداخته است. این پژوهش میدانی طی ۱۸ ماه (اردیبهشت ۱۴۰۱ تا مهر ۱۴۰۳) با روش تحلیلی-میدانی و جمع آوری داده های کمی و کیفی انجام شد. ابزارها شامل دستگاه لوکس متر، توان سنج، دوربین دمایی، پرسشنامه ارزیابی و نرم افزارهای DIALux evo و SPSS بودند. نتایج نشان می دهد که چراغ های LED منجر به کاهش ۵۸ درصدی مصرف انرژی، بهبود ۳۵ درصدی کیفیت نوررسانی با حفظ دمای رنگ مناسب، کاهش ۷۸ درصدی هزینه های تعمیر و نگهداری، افزایش ۷۵ درصدی رضایت بازدیدکنندگان از زیبایی شناسی شبانه و کاهش ۵۲ درصدی آلودگی نوری شده است. تحلیل اقتصادی نیز حاکی از توجیه پذیری طرح با سرمایه گذاری اولیه ۱.۵ میلیارد تومان، دوره بازگشت سرمایه ۲ سال و ۷ ماه (با نرخ تنزیل ۱۵ درصد) و نرخ بازده داخلی (IRR) برابر با ۳۴ درصد است. این پروژه نشان داد که فناوری LED می تواند به طور همزمان به اهداف بهینه سازی مصرف انرژی و ارتقای کیفیت بصری فضاهای تاریخی و بوستان ها پاسخ دهد. یافته ها، گسترش این طرح در سایر پارک ها و مجموعه های تاریخی شیراز را با پتانسیل کاهش سالانه قابل توجه مصرف برق، توجیه پذیر می سازد. بنابراین، تدوین «دستورالعمل فنی روشنایی پارک ها» با محوریت فناوری های کم مصرف پیشنهاد می گردد.

کلیدواژه ها:

چراغ LED ، روشنایی باغ تاریخی ، باغ دلگشا شیراز ، بهینه سازی انرژی ، تحلیل اقتصادی ، آلودگی نوری