بررسی چگونگی رفتار هیدرولیکی قنات با محوریت جریان پایدار آن در سفره آبهای زیرزمینی

افزایش خشکی و کم بارشی ویژگی ذاتی فلات مرکزی ایران بوده و هست و براین اساس، دسترسی به آب پایدار همواره مهم ترین دغدغه ساکنان این ناحیه در طول تاریخ بوده است. ایرانیان باستان با ابداع سیستم قنات تا حدود بسیار زیادی بر این مشکل طبیعی فائق آمدند و بر پایه آن، خاستگاه تمدن های باشکوه و شهرهای مهمی در بخش فلات مرکزی ایران شدند که در برخی منابع از آن به «تمدن کاریزی» یاد می شود. استخراج آبهای زیرزمینی به صورت قنات، به عنوان یکی از پدیده های شگفت انگیز دست ساخته انسان، توجه بسیاری از مورخان و پژوهشگران را نیز به خود جلب نموده و این سامانه های پایدار طبیعی و سازگار با محیط زیست، امروزه مورد توجه کشورهای پیشرفته دنیا نیز قرار گرفته و حتی یکی از موضوعات جذاب علمی و آموزشی در دانشگاه ها و مراکز تحقیقاتی می باشد. قنات، میراث ماندگار پنهان درون خاک و یکی از گنجینه های علمی و فرهنگی ایرانیان محسوب می شود. این مقاله، ضمن مطالعه و بررسی فناوری پایدار قنات در فرهنگ ایرانی و تاثیر آن بر محیط زیست و منظر طبیعی، به چگونگی رفتار هیدرولیکی قنات با محوریت جریان پایدار آن در سفره آبهای زیرزمینی می پردازد، و با هدف بسط دانش و فناوری قنات و نگرشی نو بر آن و با گسترش فرهنگ گردشگری، چگونگی حفظ، احیاء و بهره برداری پایدار از این دست آورد عظیم بشری را مورد تجزیه و تحلیل قرار می دهد.

کلیدواژه ها:

هیدرولیک قنات ، جریان پایدار ، کاریز