ارزیابی اثربخشی اسکن رادار نفوذی در زمین (GPR) در کاهش برخورد با تاسیسات زیرسطحی و ارائه مدل نهادی برای پیاده سازی سراسری: مطالعه موردی شهر شیراز

خطوط انتقال آب، برق، مخابرات، فیبر نوری، فاضلاب و گاز به عنوان تاسیسات زیرسطحی و شریان حیاتی زیربنای شهر، عملکرد پایدار شهرها را مدیریت و نگهداری می کنند. یکی از دغدغه های طراحی و اجرای پروژه های عمرانی، اطلاع از موقعیت دقیق آنها جهت لحاظ در طراحی و حذف برخورد با آن شبکه پیچیده حین اجرای پروژه است. چرا که این برخورد ها که عمدتا ناشی از نادرستی اطلاعات استعلامی ادارات خدمات رسان است، علاوه بر خسارات مادی، مسبب تاخیر در پروژه، اختلال در خدمات رسانی شهری و حوادث جانی می شود. این پژوهش با هدف ارزیابی اثربخشی فناوری رادار نفوذی زمین (GPR) در کاهش این خطرات و درنهایت، ارائه مدل نهادی برای پیاده سازی سراسری آن انجام شده است. این مطالعه به روش ترکیبی (کیفی-کمی)، در چارچوب یک مطالعه موردی انجام شد. داده ها از طریق مصاحبه های نیمه ساختاریافته با مدیران پروژه پنج تقاطع غیرهمسطح شهر شیراز و برداشت های میدانی با دستگاه GPR از پروژه ها جمع آوری گردید. داده های کیفی و کمی با روش های تحلیل محتوا و توصیفی-تحلیلی مورد بررسی قرار گرفتند. تحلیل مصاحبه ها نشان داد که به طور متوسط در هر پروژه، ۲ تا ۵ مورد برخورد رخ داده که موجب خسارات مالی مستقیم و ۲ تا ۶ ماه تاخیر در اجرای پروژه ها شده است. درنتیجه می توان گفت فناوری GPR یک ابزار قدرتمند در شناسایی دقیق و غیرمخرب تاسیسات زیرسطحی است. با این حال، بهره برداری بهینه آن مستلزم ایجاد یک ساختار نهادی یکپارچه است. مدل پیشنهادی این پژوهش، "تشکیل اداره کل تاسیسات زیرسطحی شهرداری" است که تصویب آن در شورای اسلامی شهر به عنوان یک گام عملیاتی، به اثبات رسیده است.

کلیدواژه ها:

تاسیسات زیر سطحی ، مدیریت و نگهداری ، زیرساخت شهری ، رادار نفوذی در زمین (GPR) ، بانک اطلاعاتی جغرافیایی(GIS)