مقایسه مدل های بین المللی نگهداری ابنیه فنی شهری؛ درس هایی برای ایران

نگهداری ابنیه فنی شهری — شامل پل ها، ایستگاه های مترو، پارکینگ های طبقاتی، ایستگاه های آتش نشانی و ساختمان های اداری — به عنوان بخشی کلیدی از مدیریت دارایی های زیرساختی، نقشی بنیادین در پایداری و تاب آوری شهرها ایفا می نماید. این پژوهش با رویکرد تحلیلی–تطبیقی و بهره گیری از داده های رسمی و به روز بین المللی منتشرشده در سال های ۲۰۲۴ و ۲۰۲۵، مدل های پیشرو جهانی را بر پایه استاندارد ISO ۵۵۰۰۱:۲۰۲۴ و رویکردهای نوین شامل نگهداری پیش بینانه (PdM)، مدل های دوقلو دیجیتال (Digital Twin) و نگهداری مبتنی بر ریسک (RBM) مورد بررسی قرار داده است. یافته ها نشان می دهد که بازار جهانی PdM در سال ۲۰۲۴ با ارزشی معادل ۱۰.۹۳ میلیارد دلار، تا سال ۲۰۳۲ با نرخ رشد ترکیبی سالانه ۲۶.۵٪ به حدود ۷۰.۷۳ میلیارد دلار خواهد رسید (Fortune Business Insights, ۲۰۲۴). کشورهای ژاپن، آلمان، هلند، کره جنوبی و بریتانیا از طریق پیاده سازی این مدل ها توانسته اند هزینه تعمیرات اضطراری را تا ۳۰٪ کاهش دهند، عمر مفید دارایی ها را ۳۰ تا ۶۰٪ افزایش دهند و دسترسی عملیاتی را به ۹۹.۴٪ برسانند (MLIT, BMVI, TfL, ۲۰۲۴). همچنین بازگشت سرمایه (ROI) در این نظام ها به طور میانگین ۶ به ۱ گزارش شده است (OECD, ۲۰۲۴). در این راستا، مدل مفهومی Iran-TSM به عنوان یک چارچوب چهارلایه ی یکپارچه (سازه ای، هوشمند، مالی و نهادی) پیشنهاد می شود

کلیدواژه ها:

نگهداری پیش بینانه ، ابنیه فنی شهری ، ISO ۵۵۰۰۱:۲۰۲۴ ، PdM ، Digital Twin ، RBM ، PPP ، مدیریت دارایی زیرساختی