هوشمندسازی پایدار ابنیه تاریخی و تاسیسات شهری: رویکردی مبتنی بر هوش مصنوعی و اینترنت اشیاء در راستای پدافند غیرعامل

با گسترش روزافزون تهدیدات سایبری، نقش هوش مصنوعی و یادگیری ماشین در تحول امنیت سایبری بیش از پیش برجسته شده است. هدف این پژوهش، ارائه ی مروری جامع و نظام مند بر روند هم زیستی و تعامل تکاملی میان این دو حوزه است. داده ها از پایگاه های علمی معتبر گردآوری و بر اساس کلیدواژه هایی همچون «هوش مصنوعی در امنیت سایبری»، «یادگیری تقابلی» و «اخلاق هوش مصنوعی» انتخاب شدند. مطالعات مرتبط پس از بررسی و غربالگری بر پایه ی معیارهای کیفی و موضوعی، مبنای تحلیل نهایی قرار گرفتند. نتایج مرور نشان می دهد که کاربردهای اصلی هوش مصنوعی در سه محور کلیدی قابل طبقه بندی است: تشخیص و پیش بینی تهدیدات، پاسخ و بازیابی خودکار، و امنیت پیشگیرانه. با وجود این، چالش هایی نظیر حملات تقابلی، مسمومیت داده و مسائل اخلاقی مانند «مسئله ی جعبه سیاه» و «سوگیری الگوریتمی» همچنان مانع دستیابی به امنیت پایدارند. یافته های این پژوهش نشان می دهد که رابطه ی میان هوش مصنوعی و امنیت سایبری، به یک همزیستی پویا و رقابتی تبدیل شده است. برای تحقق امنیت پایدار در آینده، توسعه ی چارچوب های حقوقی بین المللی، بهبود قابلیت تفسیر مدل ها و گسترش همکاری جهانی در زمینه ی اشتراک هوش تهدید ضروری است. این پژوهش با تمرکز بر نیازهای «اولین کنگره ملی نگهداری و تعمیرات ابنیه و تاسیسات شهری»، به بررسی قابلیت های هوش مصنوعی و اینترنت اشیاء در هوشمندسازی، پایش مستمر و ارتقای تاب آوری زیرساخت های شهری و ابنیه تاریخی می پردازد. استفاده از حسگرهای IoT برای پایش سلامت سازه ای (Structural Health Monitoring) و به کارگیری الگوریتم های پیش بین برای شناسایی زودهنگام خرابی ها، نمونه هایی عینی از کاربرد این فناوری ها در نگهداری و تعمیرات پیشگیرانه هستند. همچنین، این راهکارها با ارائه تحلیلی یکپارچه و در زمان واقعی از تهدیدات، سهم بسزایی در افزایش پایداری و اجرای اصول پدافند غیرعامل در شهرها ایفا می کنند.

کلیدواژه ها:

هوش مصنوعی ، اینترنت اشیاء (IoT) ، هوشمندسازی شهری ، ابنیه و تاسیسات شهری ، نگهداری و تعمیرات پیشگیرانه ، پایش سلامت سازه ای (SHM) ، امنیت سایبری ، پدافند غیرعامل