تاثیر خطر جریان وجوه نقدی بر میزان ورشکستگی مبتنی بر نقش تعدیل کننده مدیریت سود و جبران غیر عادی سود شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران

پژوهش حاضر با هدف بررسی تاثیر ریسک جریان نقدی بر احتمال ورشکستگی شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران طی سال های ۱۳۹۲ تا ۱۴۰۲ انجام شد و نقش تعدیل کننده مدیریت سود تعهدی و جبران خسارت غیرعادی در این رابطه مورد ارزیابی قرار گرفت. داده های مالی ۱۲۵ شرکت منتخب جمع آوری و با استفاده از مدل های رگرسیون پانلی اثرات تصادفی با اصلاح انحراف معیار برای مقابله با خودهمبستگی و ناهمسانی واریانس تحلیل شد. پیش از برازش مدل، آزمون های مانایی لوین، لین و چو، آزمون بروش گودفری و آزمون بروش پاگان-گودفری برای بررسی پیش فرض های آماری انجام گرفت و کلیه متغیرها به جز اندازه شرکت در سطح مانا بودند. نتایج پژوهش نشان داد که ریسک جریان نقدی به صورت معنادار بر ورشکستگی تاثیر دارد؛ ضریب اثر آن ۱.۷۳۳- با P<۰.۰۰۱ برآورد شد که نشان دهنده افزایش ریسک جریان نقدی و کاهش سلامت مالی شرکت ها است. همچنین، مدیریت سود تعهدی نقش تعدیل کننده معنادار در افزایش اثر منفی ریسک جریان نقدی بر ورشکستگی داشت (ضریب اثر متقابل: ۳.۵۶۱-، P=۰.۰۴۰)، به طوری که در شرکت هایی با سطوح بالای مدیریت سود، اثر مخرب ریسک جریان نقدی تشدید می شد. از سوی دیگر، جبران خسارت غیرعادی نیز نقش تعدیل کننده معناداری داشت (ضریب اثر متقابل: ۰.۰۰۲، P=۰.۰۱۵)، به گونه ای که در سطوح بالای جبران خسارت غیرعادی شدت اثر ریسک جریان نقدی کاهش می یافت. ضریب تبیین مدل ها نیز بالای ۷۳% تا ۸۶% بود که بیانگر توضیح قابل توجه تغییرات ورشکستگی توسط متغیرهای مورد مطالعه است. یافته های این پژوهش نشان می دهد که تصمیمات مدیریتی در زمینه سود تعهدی و جبران غیرعادی می تواند اثر ریسک نقدینگی را بر سلامت مالی شرکت ها تقویت یا تضعیف نماید و در نتیجه اهمیت شفافیت گزارشگری مالی و مدیریت مناسب جریان نقدی در کاهش احتمال ورشکستگی را برجسته می سازد.

کلیدواژه ها:

ریسک جریان نقدی ، ورشکستگی ، مدیریت سود تعهدی ، جبران خسارت غیرعادی ، رگرسیون پانلی ، سلامت مالی ، بورس اوراق بهادار تهران