کاهش بی توجهی و افزایش گوش دادن فعال در دانش آموزی با اختلال توجه از طریق قصه گویی مشارکتی در کلاس پنجم

پژوهش حاضر با هدف کاهش بی توجهی و افزایش گوش دادن فعال در دانش آموز پایه پنجم دارای اختلال توجه از طریق قصه گویی مشارکتی انجام شد. مسئله اصلی پژوهش آن بود که دانش آموز مورد مطالعه در موقعیت های آموزشی شفاهی، به ویژه هنگام توضیح مستقیم معلم، خواندن متن یا گفت وگوی کلاسی، توانایی کافی برای حفظ توجه نداشت و رفتارهایی مانند حواس پرتی، نگاه نکردن به گوینده، قطع صحبت دیگران، فراموشی دستورالعمل ها و ارائه پاسخ های نامرتبط از خود نشان می داد. این وضعیت موجب کاهش کیفیت یادگیری، افت مشارکت کلاسی و دشواری در درک پیام های شفاهی شده بود. روش پژوهش، اقدام پژوهی کلاسی بود و داده ها از طریق مشاهده مستقیم، چک لیست بی توجهی، چک لیست گوش دادن فعال، ثبت وقایع کلاسی، یادداشت های تاملی معلم و گفت وگو با والدین گردآوری شد. مداخله آموزشی بر پایه قصه گویی مشارکتی طراحی و اجرا گردید. در این روش، داستان ها به بخش های کوتاه و قابل پیگیری تقسیم شدند و دانش آموز در فرایند روایت، پاسخ گویی، پیش بینی ادامه داستان، بازگویی رویدادها، انتخاب تصویر و بیان نظر درباره رفتار شخصیت ها مشارکت داده شد. همچنین برای تقویت توجه شنیداری، از کارت های تصویری، نشانه های رنگی، پرسش های هدایت شده، تکرار هدفمند و بازخورد فوری استفاده شد. یافته ها نشان داد که پس از اجرای مداخله، میزان رفتارهای بی توجهی دانش آموز کاهش یافت و شاخص های گوش دادن فعال بهبود پیدا کرد. دانش آموز در جلسات پایانی توانست مدت بیشتری به گوینده توجه کند، پاسخ های مرتبط تری ارائه دهد، بخش هایی از داستان را بازگو کند، نوبت گفت وگو را بهتر رعایت نماید و با علاقه بیشتری در فعالیت های شنیداری شرکت کند. نتایج پژوهش نشان داد که قصه گویی مشارکتی با ایجاد محیطی تعاملی، معنادار، چندحسی و ساختارمند، می تواند به تنظیم توجه و تقویت مهارت گوش دادن فعال در دانش آموزان دارای اختلال توجه کمک کند. این روش از آن جهت ارزشمند است که هم زمان جنبه های شناختی، زبانی، اجتماعی و رفتاری یادگیری را درگیر می سازد و برای معلمان دوره ابتدایی قابل اجرا، کم هزینه و انعطاف پذیر است. بر اساس یافته های پژوهش، استفاده منظم از قصه گویی مشارکتی در کلاس های ابتدایی می تواند راهکاری موثر برای افزایش مشارکت، بهبود ارتباط کلاسی و کاهش رفتارهای ناشی از بی توجهی باشد.

کلیدواژه ها:

اختلال توجه ، گوش دادن فعال ، قصه گویی مشارکتی ، اقدام پژوهی ، دانش آموز ابتدایی.