برسی تاثیر کمال گرایی تحصیلی بر فرسودگی تحصیلی در دانش آموزان دبیرستانی دوره متوسطه دوم

کمال گرایی تحصیلی و فرسودگی تحصیلی به عنوان دو سازه روان شناختی پیچیده، از جمله عوامل کلیدی موثر بر سلامت روان و عملکرد تحصیلی دانش آموزان در دوره حساس متوسطه دوم محسوب می شوند. مرور جامع ادبیات پژوهشی نشان می دهد که اگرچه کمال گرایی در ظاهر نشانه ای از تعالی و تلاش برای برتری است، اما ابعاد ناسازگار آن، نظیر نگرانی شدید از اشتباهات، شک به اقدامات و انتظارات بی رویه والدین، همبستگی مثبت و معناداری با علائم فرسودگی تحصیلی از جمله خستگی عاطفی، بدبینی و احساس ناکارآمدی دارد. مکانیسم های زیربنایی این رابطه، شامل نقض نیازهای اساسی روان شناختی به خودمختاری و شایستگی، افزایش اضطراب مزمن و استفاده از استراتژی های مقابله ای ناکارآمد است. شواهد موجود حاکی از آن است که دانش آموزان با کمال گرایی ناسازگار، به دلیل استانداردهای غیرواقع بینانه و ترس از قضاوت، سریع تر دچار تخلیه انرژی روانی شده و از محیط آموزشی فاصله می گیرند. همچنین، بافت فرهنگی ایران و فشارهای ساختاری نظام آموزشی، شدت این رابطه را تشدید می کند. بنابراین، تمرکز بر کمال گرایی سازگار و کاهش مولفه های ناسازگار آن، از طریق مداخلات شناختی-رفتاری و آموزش والدین، می تواند به عنوان راهکاری پیشگیرانه برای کاهش فرسودگی تحصیلی و ارتقای بهزیستی روان شناختی دانش آموزان عمل کند. این مرور تاکید می کند که درک دقیق ابعاد چندگانه کمال گرایی برای طراحی برنامه های مداخله ای موثر در مدارس ضروری است‎.‎

کلیدواژه ها:

کمال گرایی تحصیلی ، فرسودگی تحصیلی ، دانش آموزان متوسطه دوم ، سلامت روان ، مرور ادبیات