واکاوی تاثیرات دوسویه هوش مصنوعی بر عملکرد مدیران و دبیران مدارس متوسطه

پژوهش حاضر با هدف شناسایی، دسته بندی و اولویت بندی اثرات مثبت و منفی هوش مصنوعی بر عملکرد دبیران و مدیران مدارس متوسطه شهر قروه انجام شده است. این مطالعه با رویکرد آمیخته (کیفی-کمی) و با مشارکت ۳۰ نفر از مدیران، دبیران و متخصصان حوزه آموزش انجام گردید. در بخش کیفی، داده ها از طریق مصاحبه های نیمه ساختاریافته گردآوری و با روش تحلیل محتوای جهت دار کدگذاری شدند. در بخش کمی، از تکنیک تصمیم گیری چندمعیاره ویکور برای وزن دهی به اثرات شناسایی شده استفاده گردید. همچنین مرور نظام مند پژوهش های داخلی و خارجی در بازه زمانی ۲۰۲۰ تا ۲۰۲۵ به عنوان بخش تکمیلی انجام شد. یافته ها نشان داد که هوش مصنوعی برای دبیران دارای ۱۰ اثر مثبت (از جمله غنی سازی کلاس با محتوای چندرسانه ای، تولید خودکار طرح درس و به روزرسانی دانش حرفه ای) و ۱۰ اثر منفی (از جمله خطر همگونی تدریس، وابستگی به سیستم ها و تضعیف خلاقیت) است. برای مدیران نیز ۱۰ اثر مثبت (خودکارسازی فرایندهای اداری، تسهیل ارتباط با اولیا و مدیریت بحران) و ۱۰ اثر منفی (وابستگی به سیستم ها، تضعیف خلاقیت مدیریتی و پیچیدگی فنی) شناسایی شد. نتایج وزن دهی نشان داد که غنی سازی محتوای کلاس و خودکارسازی فرایندهای اداری بیشترین تاثیر مثبت، و یکنواختی تدریس و وابستگی به سیستم ها مهم ترین آسیب های بالقوه هستند. در مجموع، هوش مصنوعی نه جایگزین نیروی انسانی، بلکه ابزاری برای توانمندسازی آن است و موفقیت در به کارگیری آن، مستلزم نگاه متوازن، آموزش مستمر و رعایت اصول اخلاقی می باشد‎.‎

کلیدواژه ها:

هوش مصنوعی ، مدیریت آموزشی ، عملکرد دبیران ، مدل VIKOR