تحلیل ریسک عملیاتی استقرار مشاغل مزاحم و آلاینده در حریم شهرها بر اساس روش FMEA

رشد سریع شهرنشینی در دهه های اخیر موجب گسترش فعالیت های اقتصادی در حریم شهرها شده است. استقرار مشاغل مزاحم و آلاینده در این محدوده ها می تواند پیامدهای قابل توجهی بر کیفیت محیط زیست، سلامت شهروندان و پایداری اکوسیستم های شهری داشته باشد. این مشاغل شامل کارگاه های صنعتی کوچک، مراکز جمع آوری ضایعات، دامداری ها، تعمیرگاه ها و سایر فعالیت هایی هستند که به دلیل تولید آلودگی های زیست محیطی، صوتی و بصری می توانند تهدیدی برای محیط شهری محسوب شوند. هدف این پژوهش تحلیل و اولویت بندی ریسک های عملیاتی ناشی از استقرار این مشاغل در حریم شهرها با استفاده از روش تحلیل حالات شکست و آثار آن (FMEA) است. در این پژوهش ابتدا انواع فعالیت های مزاحم و آلاینده شناسایی و مهم ترین حالت های بروز ریسک های زیست محیطی، اجتماعی و مدیریتی استخراج گردید. سپس با استفاده از شاخص های شدت پیامد (Severity)، احتمال وقوع (Occurrence) و قابلیت کشف (Detection)، عدد اولویت ریسک (RPN) برای هر یک از ریسک ها محاسبه شد. نتایج تحلیل نشان داد که آلودگی خاک و منابع آب ناشی از فعالیت های ضایعاتی، انتشار بو و آلودگی هوا در واحدهای دامداری و همچنین مدیریت نامناسب پسماند صنعتی از جمله مهم ترین ریسک های محیط زیستی در حریم شهرها محسوب می شوند. بر اساس نتایج به دست آمده، پیشنهاد می شود برنامه ریزی فضایی مناسب، انتقال تدریجی فعالیت های آلاینده به شهرک های صنعتی و تقویت نظام پایش و نظارت زیست محیطی در حریم شهرها به عنوان راهکارهای مدیریتی مورد توجه قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

تحلیل ریسک ، مشاغل مزاحم ، آلودگی محیط زیست ، حریم شهرها ، روش FMEA ، مدیریت محیط زیست