آواز قلم با صدای دانش آموزانم؛ کاربست آموزه های علوی در مقابله با تهاجم فرهنگی

تهاجم فرهنگی امروزه به عنوان یکی از چالش های مهم در جوامع اسلامی خصوصا در حوزه تعلیم و تربیت مطرح است. پژوهش حاضر با هدف کاربست عملی آموزه های نهج البلاغه در مصون سازی دانش آموزان از این تهاجم و با تاکید بر تبدیل آنان از مصرف کننده ی منفعل به تولید کننده ی فعال، انجام شد. روش انجام تحقیق، از نوع مطالعه ی موردی با رویکرد روایتی بوده و مفاهیم استخراج شده از خطبه های ۳۴ و ۱۹۲ نهج البلاغه، به عنوان چهارچوب تحلیلی مبنا قرار گرفت؛ سپس تجربه ی میدانی پروژه « آواز قلم با صدای دانش آموزانم» ، شامل سرودن شعر توسط دانش آموزان و تبدیل فایل صوتی خوانش آن ها به کیوآرکد، در کلاس درس پژوهشگر، بر اساس آن تفسیر شد. یافته های حاصل از خطبه ی ۳۴ نهج البلاغه به عنوان سندی برای آسیب شناسی فرهنگی، چهار آفت اساسی یعنی « ۱) سستی و انفعال، ۲) فریب خوردگی، ۳) غفلت و ۴) فقدان انسجام» را ترسیم کرده که در کلاس درس امروز به صورت مصرف کنندگی، تقلید کورکورانه، بی تفاوتی و فردگرایی تجلی می یابد. در مقابل، خطبه ۱۹۲ با محورهای « تواضع؛ سپر دفاعی در برابر نفوذ فرهنگی و نفی تعصبات جاهلی» ، منشوری برای مقابله با جنگ نرم ارائه می دهد‎.‎ پروژه اجراشده نشان داد که تبدیل دانش آموزان به تولیدکننده، ضمن درمان این آفات، خودباوری، هویت یابی و انسجام گروهی را تقویت می کند. نتایج این پژوهش بیان کرد که کلاس درس می تواند با بهره گیری از آموزه های علوی و روش های خلاقانه، به سنگری برای مصون سازی نسل جوان در برابر تهاجم فرهنگی تبدیل شود و‎ ‎تاب آوری فرهنگی آنان را در برابر زرق وبرق های فرهنگ بیگانه افزایش دهد.

کلیدواژه ها:

امام علی (ع) ، نهج البلاغه ، تهاجم فرهنگی ، پروژه ی آواز قلم ، تولید کننده ی فعال