بررسی ویژگی های روش شناختی رویکرد رجیو امیلیا و نقش محیط به عنوان معلم سوم: یک مرور روایتی

رویکرد رجیو امیلیا بی تردید یکی از تاثیرگذارترین الگوهای آموزش کودکمحور در دوران پیش دبستانی است. این رویکرد که در شهر رجیو امیلیای ایتالیا شکل گرفت، نگاه ی ویژه به کودک دارد: موجودی توانمند، جستجوگر و صاحب «صد زبان» برای بیان اندیشه هایش. در این دیدگاه، یادگیری یک فرایند اجتماعی، رابطه مند، پژوهشمحور و مبتنی بر مستندسازی است. یکی از مفاه یم کلیدی و شاید جذاب ترین مفهوم این رویکرد، «محیط به عنوان معلم سوم» نام دارد؛ یعنی فضا، چیدمان، نور، مواد، زیبایی شناسی و سازمانده ی محیط همگی در یادگیری کودک نقش فعالی بازی می کنند. هدف این مقاله، مرور ویژگی های روش شناختی رجیو امیلیا و جایگاه محیط به عنوان معلم سوم در این رویکرد است. برای این کار، مهم ترین منابع کلاسیک شامل آثار مالاگوتسی، رینالدی، گاندینی، ادواردز، فرمن، وکی و نیز برخی پژوهش های معتبر پیشین بررسی شدند. یافته ها نشان می دهد که روش شناسی رجیو امیلیا بر اصولی مثل تصویر توانمند از کودک، یادگیری مشارکتی، گفت وگوی مستمر، مستندسازی تربیتی، نقش فعال خانواده و جامعه، و طراحی فضاهای انعطاف پذیر و غنی استوار است. محیط در این نگاه تنها یک بستر فیزیکی نیست، بلکه عنصری تربیتی و شناختی به حساب می آید که فرایند یادگیری را هدایت می کند و روابط آموزشی را شکل می دهد. بنابراین، رجیو امیلیا می تواند الگویی مفید برای بازاندیشی در طراحی محیط های یادگیری و روش های تدریس در آموزش کودکان باشد.

کلیدواژه ها:

رجیو امیلیا ، معلم سوم ، محیط یادگیری ، آموزش پیش دبستانی ، مرور روایتی ، مستندسازی تربیتی.