بررسی اثربخشی یادگیری مشارکتی در توسعه مهارت های تفکر سطح بالا و حل مسائل پیچیده آموزشی

شرایط متحول زندگی فردی و اجتماعی، پیچیده تر شدن موقعیت های تصمیم گیری و افزایش نیاز به تحلیل، ارزیابی، استدلال و انتخاب آگاهانه، ضرورت توجه به شیوه هایی از یادگیری را برجسته کرده است که بتوانند ذهن یادگیرنده را از سطح دریافت منفعل به سطح درگیری فعال، عمیق و چندبعدی ارتقا دهند. در این میان، یادگیری مشارکتی به عنوان یکی از رویکردهای مهم آموزش فعال، واجد ظرفیتی ویژه برای تقویت فرایندهای شناختی پیشرفته و ارتقای توان مواجهه با مسائل آموزشی پیچیده شناخته می شود، زیرا بر تعامل معنادار، گفت وگوی گروهی، مسئولیت پذیری مشترک، وابستگی متقابل مثبت و ساخت جمعی دانش تکیه دارد. مسئله اصلی این پژوهش آن است که آیا یادگیری مشارکتی می تواند در پرورش تفکر سطح بالا و توان حل مسائل چندلایه آموزشی اثربخش باشد و این اثربخشی از چه مسیرهای شناختی، تعاملی و تربیتی تحقق می یابد. که یادگیری مشارکتی زمانی که با طراحی مناسب، ساختار روشن و هدایت سنجیده همراه باشد، می تواند زمینه رشد مهارت هایی چون تحلیل، ترکیب، ارزیابی، استدلال، قضاوت مبتنی بر دلیل و حل مسئله را به شکلی معنادار فراهم آورد. در بستر این رویکرد، یادگیرندگان با دیدگاه های گوناگون روبه رو می شوند، پیش فرض های خود را در معرض سنجش قرار می دهند، برای بیان و دفاع از اندیشه خود ناچار به سازمان دهی ذهنی و استدلال می شوند و از خلال گفت وگو و تعامل با دیگران به فهمی عمیق تر و چندوجهی تر از مفاهیم و مسئله ها می رسند. سازوکارهایی همچون تعارض شناختی، تبیین و بازتبیین مفاهیم، پردازش چندجانبه اطلاعات، تکمیل متقابل توانایی های ذهنی و رشد فراشناخت، از جمله عوامل موثر در این فرایند شناخته شدند.

کلیدواژه ها:

یادگیری مشارکتی ، تفکر سطح بالا ، حل مسائل پیچیده ، آموزشی ، مسئولیت پذیری