بررسی تطبیقی نقش ارتباط کلامی و غیرکلامی در بهبود فرآیند یاددهی-یادگیری دوره ابتدایی

ارتباط موثر معلم با دانش آموزان یکی از مهم ترین عوامل ارتقای کیفیت فرآیند یاددهی-یادگیری در دوره ابتدایی است. در این میان، ارتباط کلامی و غیرکلامی به عنوان دو بعد مکمل، نقش بسزایی در انتقال مفاهیم آموزشی، ایجاد انگیزه، افزایش مشارکت و بهبود تعاملات آموزشی ایفا می کنند. پژوهش حاضر با هدف بررسی تطبیقی نقش ارتباط کلامی و غیرکلامی در بهبود فرآیند یاددهی-یادگیری دانش آموزان دوره ابتدایی انجام شده است. این مطالعه با روش توصیفی-تحلیلی و بر پایه بررسی منابع کتابخانه ای، مقالات علمی و پژوهش های پیشین به تحلیل ابعاد مختلف ارتباط کلامی شامل شیوه بیان، لحن، پرسش و پاسخ و بازخورد کلامی، و ارتباط غیرکلامی شامل حالات چهره، تماس چشمی، زبان بدن، حرکات دست و نحوه استفاده از فضای کلاس پرداخته است. یافته ها نشان می دهد که هر دو نوع ارتباط نقش موثری در افزایش توجه، درک مطالب، انگیزش تحصیلی و کاهش اضطراب دانش آموزان دارند، اما ارتباط غیرکلامی در ایجاد فضای عاطفی مثبت، جلب اعتماد و تقویت تعاملات آموزشی از تاثیر عمیق تری برخوردار است. همچنین، به کارگیری همزمان و هدفمند ارتباط کلامی و غیرکلامی توسط معلمان، اثربخشی تدریس را افزایش داده و زمینه یادگیری پایدار و فعال را فراهم می کند. بر این اساس، پیشنهاد می شود در برنامه های تربیت معلم و دوره های توانمندسازی حرفه ای، آموزش مهارت های ارتباطی کلامی و غیرکلامی به عنوان یکی از مولفه های اصلی شایستگی حرفه ای معلمان مورد توجه قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

ارتباط کلامی ، ارتباط غیرکلامی ، یاددهی-یادگیری ، دوره ابتدایی ، مهارت های ارتباطی ، معلم