تحلیل اثر مداخلات تربیتی مبتنی بر هوش هیجانی بر کاهش مشکلات رفتاری دانش آموزان ابتدایی

دوره کودکی، به ویژه سال های تحصیل در مقطع ابتدایی، یکی از حساس ترین و تاثیرگذارترین مراحل رشد انسان به شمار می آید. در این دوره، شخصیت، نگرش ها، الگوهای رفتاری، مهارت های اجتماعی و توانایی های شناختی و هیجانی کودکان شکل می گیرد و پایه های سلامت روان و موفقیت های آینده آنان بنا نهاده می شود. بسیاری از ویژگی های رفتاری که افراد در دوران نوجوانی و بزرگسالی از خود بروز می دهند، ریشه در تجربیات، آموزش ها و تعاملاتی دارد که در سال های نخست زندگی و دوران دبستان کسب کرده اند. از این رو، توجه به کیفیت محیط آموزشی، شیوه های تربیتی و برنامه های مداخله ای در مدارس ابتدایی از اهمیت فراوانی برخوردار است و می تواند نقش تعیین کننده ای در رشد همه جانبه دانش آموزان ایفا کند. یکی از مهم ترین دغدغه های نظام های آموزشی در دهه های اخیر، افزایش مشکلات رفتاری در میان دانش آموزان است. مشکلاتی نظیر پرخاشگری، نافرمانی، رفتارهای تکانشی، اضطراب، گوشه گیری اجتماعی، بیش فعالی، بی توجهی، ناسازگاری با قوانین مدرسه، ضعف در برقراری ارتباط با همسالان، کاهش مسئولیت پذیری و ناتوانی در کنترل هیجان ها، نه تنها فرایند یادگیری را مختل می کنند، بلکه بر سلامت روان، روابط اجتماعی و عملکرد تحصیلی دانش آموزان نیز تاثیرات منفی بر جای می گذارند. وجود این مشکلات موجب کاهش کیفیت تعامل میان معلمان و دانش آموزان، افزایش تنش در محیط کلاس، افت انگیزه تحصیلی، افزایش احتمال ترک تحصیل و شکل گیری آسیب های اجتماعی در سال های بعدی زندگی می شود. در این پژوهش که به شیوه مروری و با مطالعه کتابخانه ای و مراجعه به مقاله ها و تحقیق های چاپ شده و مطالب دیجیتالی گرد آوری شده است و سعی بر آن شده که به تحلیل اثر مداخلات تربیتی مبتنی بر هوش هیجانی بر کاهش مشکلات رفتاری دانش آموزان ابتدایی پرداخته شود. نتایج به دست آمده حاکی از آن است که مداخلات تربیتی مبتنی بر هوش هیجانی، با تقویت مهارت هایی همچون خودآگاهی، خودتنظیمی، همدلی و مهارت های اجتماعی، نقش موثری در کاهش مشکلات رفتاری دانش آموزان ابتدایی، بهبود سازگاری اجتماعی، ارتقای سلامت روان و افزایش کیفیت تعاملات آموزشی دارند؛ ازاین رو، نهادینه سازی این رویکرد در برنامه های آموزشی مدارس با مشارکت خانواده، معلمان و سیاست گذاران آموزشی می تواند زمینه ساز تربیت نسلی سالم تر، مسئولیت پذیرتر و برخوردار از شایستگی های هیجانی و اجتماعی باشد.

کلیدواژه ها:

هوش هیجانی ، مشکلات رفتاری ، دانش آموزان ، مداخلات تربیتی ، هوش