جرم انگاری قاچاق دارو

قاچاق دارو از جمله جرایم مهم و پیچیده در حوزه حقوق کیفری سلامت محور است که افزون بر تعرض به نظم اقتصادی و تجاری کشور، مستقیما سلامت عمومی، امنیت دارویی و حق دسترسی شهروندان به داروی سالم و موثر را تهدید می کند. مسئله اصلی این پژوهش آن است که جرم انگاری قاچاق دارو در نظام حقوقی ایران تا چه اندازه توانسته است میان حمایت از سلامت عمومی، مقابله با سودجویی شبکه های قاچاق، پیشگیری از عرضه داروهای تقلبی و تضمین کارآمدی سیاست کیفری تعادل برقرار سازد. اهمیت این موضوع از آن جهت است که دارو کالایی عادی نیست، بلکه با حیات، درمان و اعتماد عمومی به نظام سلامت ارتباط مستقیم دارد و ورود، تولید، توزیع یا عرضه غیرقانونی آن می تواند پیامدهایی جبران ناپذیر برای بیماران و جامعه ایجاد کند. هدف پژوهش، بررسی مبانی جرم انگاری قاچاق دارو، تحلیل ارکان قانونی، مادی و روانی این جرم، تبیین چالش های تقنینی و اجرایی و ارزیابی میزان تناسب ضمانت اجراهای کیفری با خطرات ناشی از قاچاق دارو است. روش تحقیق، توصیفی تحلیلی و مبتنی بر مطالعه قوانین، اسناد رسمی، منابع کتابخانه ای، پژوهش های حقوقی و اسناد بین المللی مرتبط با داروهای تقلبی و محصولات سلامت محور است. یافته های پژوهش نشان می دهد که جرم انگاری قاچاق دارو زمانی کارآمد خواهد بود که صرفا بر مجازات تکیه نکند، بلکه با شفاف سازی مفاهیم قانونی، تفکیک قاچاق دارو از تخلفات اداری و صنفی، تقویت نظام رهگیری دارو، نظارت بر زنجیره تامین و همکاری نهادهای بهداشتی، گمرکی و قضایی همراه شود.

کلیدواژه ها:

قاچاق دارو ، جرم انگاری ، داروی تقلبی ، سلامت عمومی ، سیاست کیفری