مرور سیستماتیک کاربردهای مهندسی ارزش در فرآیندهای کسب وکار: از حذف اتلاف تا خلق ارزش پایدار

سازمان ها در محیط رقابتی و پرتحول امروز با فشارهایی هم زمان برای کاهش هزینه، افزایش کیفیت، تسریع فرایندها، ارتقای رضایت مشتری و بهبود تاب آوری سازمانی مواجه اند. در چنین شرایطی، بهبود فرایندهای کسب وکار دیگر نمی تواند صرفا بر حذف هزینه های آشکار یا اصلاحات مقطعی استوار باشد، بلکه نیازمند رویکردی نظام مند و کارکردمحور است که بتواند هم زمان اتلاف را کاهش داده و ارزش پایدار خلق کند. مهندسی ارزش یکی از رویکردهایی است که با تکیه بر تحلیل کارکرد، ارزیابی نسبت کارکرد به هزینه و جست وجوی گزینه های جایگزین، این ظرفیت را دارد که در بازطراحی و بهبود فرایندهای کسب وکار نقش موثری ایفا کند(مایلز ، ۱۹۴). هدف این پژوهش، مرور سیستماتیک کاربردهای مهندسی ارزش در فرایندهای کسب وکار و تبیین این مسئله است که این رویکرد چگونه سازمان را از منطق حذف اتلاف به منطق خلق ارزش پایدار هدایت می کند. پژوهش حاضر با استفاده از روش مرور سیستماتیک منابع انجام شده و مطالعات مرتبط با کاربرد مهندسی ارزش در فرایندهای سازمانی، عملیاتی، خدماتی و مدیریتی بررسی و تحلیل شده اند. یافته ها نشان می دهد که کاربردهای مهندسی ارزش در فرایندهای کسب وکار را می توان در شش حوزه اصلی شامل شناسایی و حذف اتلاف، بازطراحی فرایند، بهینه سازی رابطه هزینه و کیفیت، تقویت همکاری بین وظیفه ای، پشتیبانی از تصمیم گیری داده پایه و کمک به خلق ارزش پایدار دسته بندی کرد (چن و دیگران، ۲۰۲۲؛ طاهر و زوبون، ۲۰۲۵). نتایج همچنین نشان می دهد که موفقیت مهندسی ارزش به عواملی همچون تحلیل دقیق کارکرد، مشارکت بین رشته ای، پشتیبانی مدیریتی، استفاده از داده های واقعی و پیوند آن با راهبردهای کلان سازمان وابسته است (گونچار و باسپالوف، ۲۰۲۴). در نهایت، پژوهش نتیجه می گیرد که مهندسی ارزش، اگر از سطح ابزار کاهش هزینه فراتر برده شود، می تواند به عنوان یک چارچوب مدیریتی موثر برای بازآفرینی فرایندها و تقویت مزیت رقابتی پایدار سازمان به کار رود.

کلیدواژه ها:

مهندسی ارزش ، فرایندهای کسب وکار ، حذف اتلاف ، تحلیل کارکرد ، خلق ارزش ، پایداری سازمانی