رابطه کیفیت خواب با ریکاوری فیزیولوژیک و عملکرد ورزشی در ورزشکاران دانشگاهی

خواب به عنوان یکی از ارکان بنیادین ریکاوری، نقش تعیین کننده ای در بهینه سازی عملکرد ورزشکاران ایفا می کند. ورزشکاران دانشگاهی به دلیل مواجهه همزمان با استرس های آکادمیک و فشارهای تمرینی، در معرض خطر بالای اختلالات خواب قرار دارند. پژوهش حاضر با هدف بررسی رابطه بین کیفیت خواب با میزان ریکاوری و شاخص های عملکرد ورزشی در دانشجویان ورزشکار انجام شده است.این پژوهش از نوع توصیفی-همبستگی است. جامعه آماری شامل دانشجویان ورزشکار فعال در لیگ های دانشگاهی بود که از میان آن ها $n = ۱۵۰$ نفر به روش نمونه گیری در دسترس انتخاب شدند. ابزارهای گردآوری داده ها شامل پرسشنامه کیفیت خواب پیتزبورگ (PSQI)، مقیاس کیفیت کل ریکاوری (TQR) و آزمون های میدانی عملکرد ورزشی (شامل توان بی هوازی و چابکی) بود. داده ها با استفاده از ضریب همبستگی پیرسون و رگرسیون چندگانه در سطح معناداری $\alpha = ۰.۰۵$ تحلیل شدند.نتایج نشان داد که بین نمره کل کیفیت خواب و میزان ریکاوری ادراک شده رابطه معناداری وجود دارد ($r = -۰.۶۸$ و $p < ۰.۰۱$). همچنین کیفیت خواب پیش بینی کننده معنادار عملکرد در آزمون های چابکی و توان بی هوازی بود ($R^۲ = ۰.۴۲$).نقص در کیفیت و کمیت خواب به طور مستقیم بر کاهش کارایی مکانیسم های ریکاوری و افت عملکرد بیومکانیکی و فیزیولوژیک ورزشکاران دانشگاهی تاثیرگذار است. تدوین استراتژی های «بهداشت خواب» در برنامه های تمرینی این قشر ضروری است.

کلیدواژه ها:

کیفیت خواب ، ریکاوری فیزیولوژیک ، عملکرد ورزشی ، ورزشکاران دانشگاهی ، خستگی.