سیر تحول مدل های رفتار مصرف کننده در فضای دیجیتال: از مدل های پذیرش فناوری تا وفاداری مشتری

در عصر حاضر، رفتار مصرف کننده در اکوسیستم های دیجیتال دستخوش تحولات بنیادین شده و از الگوهای کلاسیک «پذیرش فناوری» به سمت مدل های پیچیده و چندبعدی «وفاداری مشتری» گذار کرده است. هدف این پژوهش، تحلیل سیر تحول مدل های رفتار مصرف کننده با تمرکز بر انتقال از مدل های پذیرش فناوری (TAM) به رویکردهای مبتنی بر اعتماد، کیفیت خدمات و رضایت الکترونیکی است. با مرور ساختاریافته هشت مطالعه منتخب در بازه زمانی ۲۰۲۲ تا ۲۰۲۵، مشخص شد که متغیرهای میانجی نظیر «اعتماد دیجیتال» و «کیفیت خدمات ادراک شده» نقشی تعیین کننده در تداوم رابطه میان مشتری و بسترهای آنلاین ایفا می کنند.یافته های این مرور نشان می دهد که مدل های سنتی پذیرش فناوری، علیرغم جایگاه بنیادی در تبیین نیت خرید اولیه، به تنهایی قادر به تبیین کامل رفتارهای پیچیده در بسترهای نوظهور فین تک و تجارت الکترونیک نیستند. در واقع، تمرکز تحقیقات از «سهولت و سودمندی ادراک شده» به سمت «تجربه کاربری فراگیر و وفاداری» تغییر یافته است. این پژوهش در نهایت با شناسایی شکاف های تحقیقاتی، ضرورت ادغام متغیرهای روان شناختی در چارچوب های کمی پذیرش فناوری را برای مطالعات آتی پیشنهاد می دهد. نتایج حاصله می تواند به عنوان راهنمایی برای پژوهشگران حوزه مدیریت بازاریابی جهت طراحی مدل های جامع تر و پویاتر در فضای دیجیتال مورد استفاده قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

رفتار مصرف کننده ، مدل پذیرش فناوری (TAM) ، وفاداری الکترونیکی ، تجارت دیجیتال