مطالعه تاثیر رویکرد یادگیری فعال بر افزایش مشارکت شناختی و عاطفی دانش آموزان در کلاس درس

در سال های اخیر، ارتقای کیفیت تعاملات آموزشی و افزایش سطح مشارکت دانش آموزان در کلاس درس به یکی از اولویت های اساسی نظام های آموزشی تبدیل شده است. پژوهش ها نشان می دهد که در بسیاری از کلاس های سنتی، دانش آموزان نقش نسبتا منفعل در فرایند یادگیری دارند و این امر می تواند به کاهش درگیری شناختی، افت انگیزش و کاهش کیفیت یادگیری منجر شود (Fredricks et al., ۲۰۱۶). در مقابل، رویکرد یادگیری فعال با تاکید بر مشارکت مستقیم دانش آموزان در فعالیت های آموزشی، به عنوان راهبردی اثربخش برای افزایش درگیری شناختی و عاطفی معرفی شده است. در این رویکرد، دانش آموزان از طریق بحث های گروهی، حل مسئله، تحلیل موقعیت های واقعی و یادگیری مشارکتی، به صورت فعال در ساخت دانش مشارکت می کنند (Prince, ۲۰۱۹). هدف پژوهش حاضر، مطالعه تاثیر رویکرد یادگیری فعال بر افزایش مشارکت شناختی و عاطفی دانش آموزان در کلاس درس است. این پژوهش با رویکرد کمی و به روش نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون پس آزمون با گروه کنترل انجام شده است. جامعه آماری پژوهش شامل دانش آموزان دوره متوسطه اول بوده و نمونه پژوهش به روش نمونه گیری در دسترس انتخاب شده است. در گروه آزمایش، مجموعه ای از راهبردهای یادگیری فعال شامل یادگیری مشارکتی، پرسش های تفکر برانگیز، بحث هدایت شده و فعالیت های مسئله محور اجرا شد، در حالی که گروه کنترل آموزش را به روش سنتی دریافت کرد. برای سنجش میزان مشارکت شناختی و عاطفی از پرسشنامه استاندارد مشارکت تحصیلی استفاده شد و داده ها با بهره گیری از آزمون های آماری توصیفی و استنباطی تحلیل گردید. یافته های پژوهش نشان داد که اجرای رویکرد یادگیری فعال تاثیر مثبت و معناداری بر افزایش مشارکت شناختی و عاطفی دانش آموزان دارد (p < ۰.۰۵). دانش آموزان گروه آزمایش نسبت به گروه کنترل، تمرکز ذهنی بیشتر، تلاش شناختی عمیق تر، علاقه مندی بالاتر و احساس تعلق بیشتری به کلاس درس نشان دادند.

کلیدواژه ها:

یادگیری فعال ، مشارکت شناختی ، مشارکت عاطفی ، مشارکت تحصیلی ، یادگیری مشارکتی