رابطه بین ارزش های فرهنگی و پذیرش دانش آموز

پژوهش حاضر با هدف بررسی رابطه بین ارزش های فرهنگی (با تاکید بر ارزش های جمع گرایی، فردگرایی و انسجام اجتماعی) و پذیرش دانش آموز در محیط مدرسه، با در نظر گرفتن نقش واسطه ای هویت فرهنگی و نقش تعدیل گر جو مدرسه انجام شد. این مطالعه از نظر هدف، کاربردی و از حیث روش اجرا، توصیفی-همبستگی با رویکرد مدل سازی معادلات ساختاری بود. جامعه آماری بودند که با استفاده از روش نمونه گیری خوشه ای چندمرحله ای، ۴۳۰ دانش آموز (۲۱۵ دختر و ۲۱۵ پسر) از ۱۰ مدرسه انتخاب شدند. ابزارهای پژوهش شامل پرسشنامه ارزش های فرهنگی (۲۸ گویه)، پرسشنامه پذیرش دانش آموز (۲۴ گویه با سه مولفه تحصیلی، اجتماعی و عاطفی)، پرسشنامه هویت فرهنگی (۱۸ گویه) و پرسشنامه جو مدرسه (۲۰ گویه) بودند که روایی و پایایی آن ها با استفاده از ضریب آلفای کرونباخ به ترتیب ۰٫۹۰، ۰٫۸۹، ۰٫۸۷ و ۰٫۸۸ محاسبه گردید. داده ها با استفاده از آزمون های ضریب همبستگی پیرسون، تحلیل رگرسیون چندگانه و مدل سازی معادلات ساختاری با نرم افزارهای SPSS تحلیل شدند. یافته ها نشان داد که ارزش های فرهنگی (به ویژه جمع گرایی و انسجام اجتماعی) با پذیرش دانش آموز (۷۲/۰r= و هویت فرهنگی ۶۸/۰r= همبستگی مثبت و معناداری دارند و هویت فرهنگی با پذیرش دانش آموز (۷۰/۰r= همبستگی دارد. همچنین، هویت فرهنگی به عنوان متغیر واسطه ای (۳۸ درصد از واریانس) و جو مدرسه به عنوان متغیر تعدیل گر (۲۶ درصد) در این رابطه نقش معناداری دارند و مدل نهایی از برازش مطلوبی برخوردار بود (CFI=۰.۹۶, RMSEA=۰.۰۴۱). بر اساس یافته ها، ارزش های جمع گرایانه با تقویت هویت فرهنگی، به افزایش پذیرش تحصیلی، اجتماعی و عاطفی دانش آموزان منجر می شوند و این رابطه در مدارسی با جو حمایت گر و مشارکتی، به مراتب قوی تر است. نتیجه گیری می شود که برای افزایش پذیرش دانش آموزان، نمی توان صرفا بر ارزش های فرهنگی آنان تکیه کرد، بلکه باید به طور هم زمان به تقویت هویت فرهنگی و بهبود جو مدرسه پرداخت.

کلیدواژه ها:

ارزش های فرهنگی ، پذیرش دانش آموز ، هویت فرهنگی ، جو مدرسه ، مدل سازی معادلات ساختاری