رابطه میان استفاده از ابزارهای هوش مصنوعی مولد و شکل گیری تفکر انتقادی در دانش آموزان

گسترش سریع ابزارهای هوش مصنوعی مولد در سال های اخیر، چشم اندازهای تازه ای در حوزه یادگیری و آموزش ایجاد کرده است. این ابزارها با توانایی تولید متن، تحلیل داده ها و ارائه پاسخ های تعاملی، به طور فزاینده ای در فرآیندهای آموزشی مورد استفاده دانش آموزان قرار می گیرند. با این حال، پرسش اساسی آن است که استفاده از این فناوری ها چه تاثیری بر شکل گیری و تقویت تفکر انتقادی در میان دانش آموزان دارد. پژوهش حاضر با هدف تحلیل رابطه میان استفاده از ابزارهای هوش مصنوعی مولد و میزان شکل گیری تفکر انتقادی در دانش آموزان انجام شده است. روش پژوهش از نوع توصیفی–همبستگی و با رویکرد کمی است. جامعه آماری شامل دانش آموزان مقطع متوسطه بوده و داده ها از طریق پرسشنامه استاندارد سنجش تفکر انتقادی و پرسشنامه محقق ساخته درباره میزان و نحوه استفاده از ابزارهای هوش مصنوعی مولد گردآوری شده است. تحلیل داده ها با استفاده از روش های آماری همبستگی و رگرسیون چندگانه انجام شده است.یافته های پژوهش نشان می دهد میان میزان استفاده هدفمند از ابزارهای هوش مصنوعی مولد و مولفه های مختلف تفکر انتقادی از جمله تحلیل، ارزیابی استدلال ها، استنباط و قضاوت منطقی رابطه معناداری وجود دارد. نتایج بیانگر آن است که استفاده هدایت شده و آموزشی از این ابزارها می تواند به تقویت توانایی طرح پرسش، مقایسه دیدگاه ها و تحلیل اطلاعات در دانش آموزان کمک کند. در مقابل، استفاده صرفا مصرف گرایانه و بدون راهبرد آموزشی ممکن است به کاهش تلاش شناختی و وابستگی بیش از حد به پاسخ های تولید شده منجر شود. بنابراین، نقش معلمان و طراحی فعالیت های یادگیری مبتنی بر تفکر انتقادی در بهره گیری اثربخش از هوش مصنوعی مولد اهمیت ویژه ای دارد. بر اساس نتایج این پژوهش، پیشنهاد می شود نظام آموزشی با تدوین راهبردهای آموزشی مناسب، چارچوبی برای استفاده آگاهانه و انتقادی از ابزارهای هوش مصنوعی در محیط های یادگیری فراهم کند تا این فناوری به ابزاری برای تقویت مهارت های شناختی سطح بالا تبدیل شود.