ارائه مدل ارتقای مدیریت سرمایه گذاری حوزه واردات منطقه آزاد چابهار

منطقه آزاد چابهار به عنوان تنها بندر اقیانوسی ایران، از ظرفیت های ژئوپلیتیک بی نظیری برای تبدیل شدن به هاب منطقه ای واردات و ترانزیت برخوردار است. با این حال، مدیریت سرمایه گذاری در حوزه واردات این منطقه با چالش های ساختاری متعددی از جمله تمرکز بیش از حد بر نظام بانکی سنتی با نرخ سود بالا، عدم شفافیت و تقارن اطلاعاتی میان نهادهای مختلف، نبود مکانیسم تسهیم عادلانه ریسک و بازده، ضعف زیرساخت های دیجیتال یکپارچه، و ناتوانی در جذب سرمایه گذار خارجی مواجه است. پژوهش حاضر با هدف ارائه مدلی عملیاتی برای ارتقای مدیریت سرمایه گذاری واردات در منطقه آزاد چابهار انجام شده است. این پژوهش با رویکرد کیفی و با استفاده از روش مرور و مطالعه روشمند و منسجم منابع تحقیق، مدلی چهارلایه شامل لایه اکوسیستم (هفت گروه ذی نفع با وظایف مشخص)، لایه تامین مالی (اعتبارات اسنادی مبتنی بر بلاک چین، فاکتورینگ معکوس و صندوق سرمایه گذاری زنجیره تامین)، لایه هم آوردی مالی (پاداش مشارکت، جریمه تاخیر، سود متناسب با عملکرد و حق رای وزنی) و لایه نظارت و حکمرانی (سامانه یکپارچه شفافیت مبتنی بر بلاک چین و رتبه بندی هوشمند ذی نفعان) ارائه می دهد. یافته های پژوهش نشان می دهد که پیاده سازی این مدل در مقایسه با وضع موجود می تواند به بهبود چشمگیر در شاخص های کلیدی منجر شود: کاهش محسوس هزینه تامین مالی، افزایش قابل توجه سرعت گردش سرمایه، ارتقای ملموس شفافیت اطلاعاتی، و گسترش معنادار پایگاه سرمایه گذاران خارجی. مدل پیشنهادی در واقع یک تغییر پارادایم اساسی از رویکرد بانک محور و جزیره ای به همکاری شبکه ای با تسهیم عادلانه منافع و ریسک است. با این وجود، پیاده سازی مدل با چالش های حقوقی (وضعیت نامشخص قراردادهای هوشمند)، فنی (ضعف زیرساخت اینترنت اشیاء و بلاک چین) و فرهنگی (مقاومت در برابر اشتراک داده) مواجه است که راهکارهایی نظیر ایجاد سندباکس حقوقی، سرمایه گذاری زیرساختی مشترک و طراحی مشوق های مرحله پایلوت برای آنها ارائه شده است.