سنجش پویا (Dynamic Assessment) و نقش آن در شناسایی منطقه تقریبی رشد (ZPD) دانش آموزان

سنجش پویا (Dynamic Assessment) یکی از رویکردهای نوین در حوزه ارزشیابی آموزشی است که ریشه در نظریه فرهنگی-اجتماعی ویگوتسکی دارد و با هدف ادغام فرآیندهای آموزش و ارزشیابی طراحی شده است. این رویکرد برخلاف روش های سنتی که صرفا به سنجش توانایی های بالفعل یادگیرنده می پردازند، با ارائه کمک های هدفمند و پلکانی (داربست زنی) در حین فرآیند ارزیابی، به شناسایی توانایی های بالقوه و منطقه تقریبی رشد (ZPD) دانش آموزان می پردازد. این مقاله با روش کتابخانه ای و تحلیل اسنادی به بررسی مبانی نظری سنجش پویا، ارتباط آن با مفهوم منطقه تقریبی رشد، انواع رویکردهای سنجش پویا (مداخله گرا و تعامل گرا)، روش های عملی اجرا، کاربردها و چالش های آن در محیط های آموزشی می پردازد. یافته ها نشان می دهد که سنجش پویا با شناسایی دقیق نقاط قوت و ضعف یادگیرندگان و ارائه بازخوردهای متناسب، می تواند به عنوان ابزاری موثر برای طراحی آموزش شخصی سازی شده و ارتقای یادگیری عمیق عمل کند . همچنین، پژوهش ها نشان داده است که سنجش پویا نه تنها به شناسایی ZPD کمک می کند، بلکه خود عاملی برای حرکت یادگیرنده در این منطقه و توسعه توانایی های شناختی او محسوب می شود . در نهایت، مقاله به بررسی چالش های اجرایی مانند زمان بر بودن، نیاز به آموزش تخصصی معلمان و محدودیت های زیرساختی و چشم اندازهای آینده این رویکرد در نظام های آموزشی می پردازد.

کلیدواژه ها:

سنجش پویا ، منطقه تقریبی رشد ، نظریه فرهنگی-اجتماعی