نقد فرمالیستی شعر کوچه فریدون مشیری

نقد فرمالیستی با تمرکز بر ساختار درونی و عناصر زبانی، موسیقایی و بلاغی متن، اثر ادبی را پدیده ای مستقل از عوامل برون متنی بررسی می کند. پژوهش حاضر با تکیه بر اصول این رویکرد از جمله آشنایی زدایی، برجسته سازی و وحدت ارگانیک، به تحلیل شعر «کوچه» سروده فریدون مشیری پرداخته است. روش تحقیق بر پایه تحلیل کیفی و توصیفی عناصر صوری و ساختاری متن با رویکرد فرمالیستی استوار است. یافته ها نشان می دهند که زبان ساده و صمیمی شعر، همراه با تکرار واژگان کلیدی مانند «کوچه»، «شب» و «مهتاب»، شبکه ای معنایی انسجام بخش در سراسر متن پدید آورده است. موسیقی حاصل از وزن نیمایی، قافیه پردازی و واج آرایی با فضای نوستالژیک شعر هماهنگی کامل دارد. صور خیال شامل تشبیهات، استعاره های طبیعی و جاندارانگاری های گسترده، نقش تزئینی ندارند و به عنوان سازه های اصلی تولید معنا عمل می کنند. ساختار حلقه ای و سیر عاطفی چهارمرحله ای شعر، وحدت ارگانیک و پویایی درونی آن را تضمین کرده است. شگرد آشنایی زدایی نیز موقعیتی عادی مانند عبور از کوچه را به تجربه ای عمیق و هنری بدل ساخته است. هماهنگی فرم و محتوا، زبان برجسته و سازمان دهی دقیق عناصر درونی، از عوامل اصلی ماندگاری این سروده در ادبیات معاصر فارسی است. در مجموع، تحلیل فرمالیستی نشان می دهد که زیبایی و تاثیرگذاری شعر «کوچه» بیش از هر چیز در ساختار منسجم، تصاویر خلاقانه و موسیقی هماهنگ آن نهفته است.

کلیدواژه ها:

نقد فرمالیستی ، شعر کوچه ، فریدون مشیری ، آشنایی زدایی