راهبرد عمق استراتژیک: تحلیل نقش آفرینی نظامی ایران در معماری امنیت منطقه ای

مفهوم «عمق استراتژیک» یکی از پایه های مهم در راهبردهای کلان نظامی و امنیتی جمهوری اسلامی ایران است که از ابتدای انقلاب اسلامی تاکنون در سیاست منطقه ای ایران نقش محوری داشته است. هدف اصلی این مقاله، بررسی جایگاه عمق استراتژیک در مولفه های سیاست نظامی منطقه ای ایران است. پرسش محوری آن است که جمهوری اسلامی ایران چگونه توانسته است با اتکا به استراتژی عمق، امنیت ملی خود را در برابر تهدیدهای بیرونی تقویت و منافع منطقه ای خود را تثبیت کند. روش تحقیق کیفی و مبتنی بر تحلیل اسناد، متون علمی و داده های ثانویه است. یافته ها نشان می دهد که ایران با استفاده از مولفه هایی همچون قدرت موشکی، محور مقاومت، روابط منطقه ای و قدرت نرم توانسته است عمق استراتژیک خود را توسعه دهد؛ اما در کنار فرصت ها، چالش هایی همچون فشارهای بین المللی، محدودیت منابع داخلی و رقابت های منطقه ای نیز وجود دارد. نتایج این پژوهش نشان می دهد که تداوم و کارآمدی راهبرد عمق استراتژیک مستلزم مدیریت هم زمان تهدیدها و فرصت های محیط منطقه ای است. در نهایت، مقاله بر ضرورت بازتعریف و به روزرسانی این راهبرد متناسب با تحولات ژئوپلیتیکی جدید تاکید می کند.

کلیدواژه ها:

عمق استراتژیک ، سیاست نظامی ، جمهوری اسلامی ایران ، محور مقاومت ، بازدارندگی