سنجش ادراک امنیت فضاهای عمومی شهری: رویکردی بر طراحی فضای منعطف(مورد مطالعه: بندرعباس)

امنیت یکی از مهم ترین شاخص های کیفیت فضاهای عمومی شهری است و ادراک آن می تواند بر میزان حضور، مشارکت و استفاده شهروندان از فضاهای شهری تاثیر مستقیم بگذارد. در این میان، زنان به دلیل تفاوت در تجربه زیسته، الگوهای حرکتی، مسئولیت های اجتماعی و حساسیت بیشتر نسبت به ویژگی های محیطی، ادراک متفاوتی از امنیت در فضاهای عمومی دارند. از سوی دیگر، طراحی فضاهای شهری منعطف می تواند با ایجاد قابلیت سازگاری، تنوع عملکردی، خوانایی، دسترسی مناسب و امکان حضورپذیری گروه های مختلف اجتماعی، زمینه ارتقای حس امنیت و افزایش استفاده زنان از فضاهای عمومی را فراهم سازد. پژوهش حاضر با هدف سنجش ادراک امنیت زنان در فضاهای عمومی مناطق مرکزی بندرعباس و بررسی نقش مولفه های طراحی فضای منعطف در ارتقای این ادراک انجام می شود. این پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر روش، توصیفی تحلیلی است. جامعه آماری پژوهش را زنان استفاده کننده از فضاهای عمومی شهری در مناطق مرکزی بندرعباس تشکیل می دهند. داده های موردنیاز از طریق مطالعات کتابخانه ای، مشاهده میدانی و پرسشنامه گردآوری می شود. شاخص های اصلی پژوهش شامل روشنایی، خوانایی محیط، نظارت طبیعی، دسترسی پذیری، تنوع کاربری، کیفیت مبلمان شهری، میزان حضورپذیری، انعطاف پذیری عملکردی فضا و احساس آرامش روانی است. برای تحلیل داده ها می توان از روش های آماری مانند آزمون همبستگی، رگرسیون و تحلیل عاملی استفاده کرد. یافته های مورد انتظار پژوهش نشان می دهد که میان کیفیت طراحی فضای عمومی و ادراک امنیت زنان رابطه معناداری وجود دارد و فضاهایی که از نظر روشنایی، دیدپذیری، تنوع فعالیت، حضور اجتماعی و دسترسی مناسب وضعیت مطلوب تری دارند، احساس امنیت بیشتری را برای زنان ایجاد می کنند. همچنین انتظار می رود طراحی منعطف بتواند با پاسخ گویی به نیازهای متنوع کاربران، کاهش فضاهای رهاشده و افزایش امکان استفاده در ساعات مختلف شبانه روز، نقش موثری در ارتقای امنیت ادراک شده زنان داشته باشد. در نهایت، این پژوهش می تواند راهکارهایی برای بهبود طراحی و مدیریت فضاهای عمومی مناطق مرکزی بندرعباس ارائه دهد و به برنامه ریزان شهری و شهرداری در ایجاد فضاهایی امن تر، پویا تر و فراگیرتر برای زنان کمک کند.

کلیدواژه ها:

ادراک امنیت ، فضاهای عمومی شهری ، زنان ، طراحی فضای منعطف ، مناطق مرکزی بندرعباس.