نقش هوش مصنوعی و فناوری های نوین آموزشی در ارتقای کیفیت تدریس و یادگیری درس دین و زندگی و عربی در دوره متوسطه

تحول دیجیتال در نظام های آموزشی طی دهه اخیر، به ویژه با ظهور هوش مصنوعی مولد، چشم انداز جدیدی را برای طراحی، اجرا و ارزشیابی فرایند یاددهی–یادگیری فراهم ساخته است. در این میان، دروس دین و زندگی و زبان عربی، به دلیل برخورداری از ماهیتی مفهومی، تحلیلی، زبانی و ارزشی، بیش از بسیاری از حوزه های آموزشی دیگر نیازمند بهره گیری از روش های نوین تدریس هستند. هدف این پژوهش، تبیین نقش هوش مصنوعی و فناوری های نوین آموزشی در ارتقای کیفیت تدریس و یادگیری این دو درس در دوره متوسطه و ارائه چارچوبی کاربردی برای استفاده اثربخش از این فناوری ها در محیط های آموزشی است.این پژوهش با رویکرد توصیفی–تحلیلی و بر پایه مطالعه نظام مند منابع علمی، اسناد آموزشی و پژوهش های معتبر داخلی و بین المللی انجام شده است. در این مطالعه، ظرفیت های فناوری های نوینی نظیر سامانه های هوشمند آموزش، یادگیری تطبیقی، پردازش زبان طبیعی، چت بات های آموزشی، واقعیت افزوده، یادگیری مبتنی بر داده و ارزشیابی هوشمند در آموزش مفاهیم دینی و مهارت های زبانی عربی مورد تحلیل قرار گرفته است.یافته های پژوهش نشان می دهد که بهره گیری هدفمند از هوش مصنوعی موجب افزایش تعامل یادگیرندگان، شخصی سازی آموزش، بهبود انگیزش تحصیلی، تسهیل فهم مفاهیم انتزاعی، تقویت مهارت های خواندن، ترجمه و درک متون عربی، افزایش کیفیت بازخوردهای آموزشی و ارتقای عملکرد معلمان در طراحی فعالیت های یادگیری می شود. همچنین نتایج بیانگر آن است که موفقیت در به کارگیری این فناوری ها مستلزم توسعه شایستگی های دیجیتال معلمان، رعایت اصول اخلاق حرفه ای، حفظ حریم خصوصی دانش آموزان و طراحی الگوهای آموزشی متناسب با اهداف تربیتی نظام آموزش وپرورش است.در مجموع، پژوهش حاضر نشان می دهد که هوش مصنوعی نه به عنوان جایگزین معلم، بلکه به عنوان ابزاری توانمندساز، می تواند کیفیت آموزش درس دین و زندگی و عربی را به طور معناداری ارتقا داده و زمینه تحقق یادگیری عمیق، فعال و شخصی سازی شده را فراهم آورد.

کلیدواژه ها:

هوش مصنوعی ، فناوری های نوین آموزشی ، یادگیری هوشمند ، تدریس دین و زندگی ، آموزش زبان عربی ، آموزش متوسطه ، تحول دیجیتال ، یادگیری شخصی سازی شده.