وضعیت اهدای خون از منظر فقهی، حقوقی و روان شناختی در نظام حقوقی ایران

اهدای خون به عنوان یکی از مهم ترین اعمال انسانی-جتماعی، در سال های اخیر ازابعاد فقهی و حقوقی مورد توجه قرار گرفته است؛ اما بعد روان شناختی آن کمتر پژوهیده شده است. پژوهش حاضر با هدف تحلیل تطبیقی وضعیت اهدای خون از منظر فقهی، حقوقی و روان شناختی انجام شده است. روش پژوهش توصیفی-تحلیلی و با رویکرد کیفی بوده و داده ها از طریق مطالعه اسناد فقهی، متون حقوقی، پرونده های قضایی و منابع روان شناسی اجتماعی گردآوری شده اند. یافته ها نشان می دهد که از منظر فقه شیعه، اهدای خون با قصد قربت امری مستحب است و معاوضه بر خون در صورت وجود منفعت حلال عقلای جایز می باشد. از منظر حقوقی، خلاهای قانونی قابل توجهی در زمینه مسئولیت مدنی سازمان انتقال خون، حقوق اهداکننده و دریافت کننده وجود دارد. از منظر روان شناختی، انگیزه های نوع دوستانه، همدلی، هویت اخلاقی و خودکارآمدی از مهم ترین پیش بینی کننده های رفتار اهدای خون هستند. نتایج پژوهش می تواند در سیاست گذاری بهداشتی، تدوین قوانین حمایتی و طراحی برنامه های ترویجی مورد استفاده قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

اهدای خون ، فقه شیعه ، مسئولیت مدنی ، روان شناسی نوع دوستی ، انگیزش اهداء ، سازمان انتقال خون ، هویت اخلاقی