طراحی الگوی مدیریت هوشمند فضای سبز شهری با تاکید بر تاب آوری اقلیمی و کاهش مصرف آب؛ مطالعه کاربردی برای سازمان فضای سبز شهرداری سیرجان

فضای سبز شهری یکی از مهم ترین عناصر زیست محیطی، اجتماعی و زیبایی شناختی در شهرهاست که نقش موثری در کاهش آلودگی هوا، تعدیل دما، بهبود کیفیت زندگی، افزایش نشاط اجتماعی و ارتقای پایداری شهری دارد. با این حال، توسعه و نگهداری فضای سبز در شهرهای واقع در مناطق خشک و نیمه خشک، با چالش هایی همچون کمبود منابع آب، افزایش دمای هوا، خشکسالی های پی درپی، کاهش رطوبت خاک و هزینه های بالای نگهداری مواجه است. شهر سیرجان نیز به دلیل شرایط اقلیمی خاص، محدودیت منابع آبی و توسعه فیزیکی شهر، نیازمند رویکردی نوین در مدیریت فضای سبز است.هدف این مقاله ارائه الگویی نوآورانه برای مدیریت هوشمند فضای سبز شهری در شهرداری سیرجان با تاکید بر تاب آوری اقلیمی، کاهش مصرف آب، انتخاب گونه های مقاوم و استفاده از فناوری های نوین پایش و آبیاری است. در این رویکرد، فضای سبز صرفا به عنوان یک عنصر تزئینی شهری در نظر گرفته نمی شود، بلکه به عنوان زیرساخت سبز و بخشی از نظام مدیریت محیط زیست شهری مورد توجه قرار می گیرد.روش پژوهش حاضر توصیفی–تحلیلی و مبتنی بر مطالعات کتابخانه ای، بررسی اصول مدیریت منابع طبیعی، فضای سبز شهری، سازگاری با کم آبی و تحلیل شرایط اقلیمی مناطق خشک است. الگوی پیشنهادی مقاله بر پنج محور اصلی استوار است: انتخاب گونه های گیاهی بومی و کم آب بر، استفاده از سامانه های آبیاری هوشمند، پهنه بندی نیاز آبی فضای سبز، پایش سلامت گیاهان با فناوری های نوین و مشارکت شهروندان در حفاظت از فضای سبز.یافته های تحلیلی نشان می دهد که جایگزینی تدریجی گونه های پرمصرف با گیاهان مقاوم به خشکی، استفاده از آبیاری قطره ای و هوشمند، بهره گیری از پساب تصفیه شده، مالچ پاشی اصولی، اصلاح خاک و طراحی فضای سبز متناسب با اقلیم می تواند مصرف آب را به میزان قابل توجهی کاهش دهد. همچنین استفاده از فناوری هایی مانند حسگر رطوبت خاک، نقشه برداری GIS، تصاویر پهپادی و سامانه های مدیریت هوشمند آبیاری، امکان پایش دقیق وضعیت فضای سبز و تصمیم گیری علمی را فراهم می کند.نتیجه مقاله نشان می دهد که سازمان فضای سبز شهرداری سیرجان می تواند با حرکت از مدیریت سنتی به مدیریت هوشمند و اقلیم محور، ضمن کاهش هزینه های نگهداری، کیفیت فضای سبز را افزایش داده و تاب آوری شهر را در برابر تغییرات اقلیمی تقویت کند. این الگو می تواند به عنوان چارچوبی کاربردی برای برنامه ریزی، اجرا و نگهداری فضای سبز پایدار در شهرهای خشک و نیمه خشک مورد استفاده قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

فضای سبز شهری ، منابع طبیعی ، شهرداری سیرجان ، مدیریت هوشمند ، تاب آوری اقلیمی ، کاهش مصرف آب ، گونه های بومی ، آبیاری هوشمند ، زیرساخت سبز ، شهر پایدار