تحلیل ساختاری در معماری بومی سیستان و بلوچستان با تاکید بر عوامل اقلیمی، فرهنگی و کالبدی در شکل گیری فضاهای سکونتی

معماری بومی ایران حاصل تعامل هوشمندانه انسان با محیط طبیعی، شرایط اقلیمی و فرهنگ محلی است. استان سیستان و بلوچستان به دلیل موقعیت جغرافیایی خاص، تنوع اقلیمی، شرایط اجتماعی و پیشینه فرهنگی غنی، دارای یکی از شاخص ترین نمونه های معماری بومی کشور است. این معماری طی قرن ها با بهره گیری از مصالح بومی، الگوهای فضایی متناسب با شرایط آب وهوایی و نیازهای فرهنگی ساکنان شکل گرفته است. هدف این پژوهش، بررسی و تحلیل ویژگی های معماری بومی سیستان و بلوچستان و شناسایی عوامل موثر بر شکل گیری آن است. روش تحقیق توصیفی–تحلیلی بوده و اطلاعات از طریق مطالعات کتابخانه ای، اسناد تاریخی و منابع علمی گردآوری شده است. نتایج نشان می دهد که اقلیم گرم و خشک منطقه، وزش بادهای موسمی، کمبود منابع آب و ساختار فرهنگی جامعه از مهم ترین عوامل تاثیرگذار بر شکل گیری معماری این استان بوده اند. همچنین استفاده از مصالح بومی، سازماندهی درون گرا، ایجاد سایه، تهویه طبیعی و انعطاف پذیری فضایی از مهم ترین ویژگی های معماری منطقه به شمار می رود.

کلیدواژه ها:

معماری بومی ، سیستان و بلوچستان ، فرهنگ و اقلیم ، کالبد ، فضاهای سکونتی