کاهش تعارضات بین فردی دانش آموزان دبستان از طریق آموزش مهارت های مدیریت هیجان و فرهنگ پوزش پذیری: یک اقدام پژوهی در دبستان دخترانه

تعارضات بین فردی در میان دانش آموزان دبستان، یکی از چالش های شایع در محیط های آموزشی است که در صورت عدم مدیریت، می تواند به افت تحصیلی، کاهش اعتمادبه نفس و انزوای اجتماعی منجر شود. این اقدام پژوهی با هدف کاهش تعارضات بین فردی دانش آموزان دبستان دخترانه آیت الله خامنه ای (دوره اول) از طریق آموزش مهارت های مدیریت خشم و تقویت فرهنگ پوزش پذیری و بخشش انجام شد. روش اجرا: این پژوهش به روش توصیفی-میدانی و با رویکرد مشارکتی انجام شد. جامعه آماری شامل ۲۸۳ دانش آموز پایه های چهارم، پنجم و ششم (۱۲ کلاس) بود. ابتدا با استفاده از مشاهده نظام مند و ثبت تعداد شکایات روزانه در زنگ های تفریح، وضعیت موجود تعارضات بین فردی طی یک هفته اندازه گیری شد. سپس دو راهکار مداخله ای طراحی و اجرا گردید: (الف) برگزاری مسابقه نمایشی در سطح دبستان با موضوع «کنترل خشم»، که در آن هر کلاس یک گروه نمایشی تشکیل داد و به ایفای نقش در موقعیت های خشم آور پرداخت، (ب) اجرای جلسات مشاوره بلندمدت و گفت وگوی مستقیم با دانش آموزان درگیر در تعارضات، با هدف تقویت روحیه عذرخواهی و گذشت. پس از اجرای مداخلات، مجددا تعداد شکایات روزانه ثبت و با استفاده از پرسشنامه محقق ساخته، نظرات دانش آموزان و معلمان درباره اثربخشی مداخلات جمع آوری گردید. یافته ها: میانگین شکایات روزانه دانش آموزان از ۵ مورد در پیش آزمون به ۱/۵ مورد در پس آزمون کاهش یافت (کاهش ۷۰ درصدی). افزون بر این، بیش از ۷۰ درصد دانش آموزان و معلمان در نظرسنجی، تاثیرگذاری مسابقات نمایشی و جلسات مشاوره را مثبت ارزیابی کردند. معلمان گزارش دادند که دانش آموزان پس از مداخله، در مواقع بروز خشم، با یادآوری نمایش ها، رفتارهای خود را اصلاح می کردند. نتیجه گیری: برگزاری مسابقات نمایشی مبتنی بر ایفای نقش و گفت وگوهای مشاوره ای مستمر، روشی موثر، عینی و جذاب برای آموزش مهارت های مدیریت هیجان و کاهش تعارضات بین فردی در دانش آموزان دبستان است. پیشنهاد می شود این رویکرد در دیگر مدارس نیز اجرا و اثربخشی آن در درازمدت بررسی شود.

کلیدواژه ها:

مدیریت خشم ، عذرخواهی ، گذشت ، تعارضات بین فردی ، اقدام پژوهی ، دانش آموزان دبستان