نقش فراشناخت و فراهیجان مثبت در پیش بینی انعطاف پذیری شناختی مادران دانش آموزان ابتدایی

انعطاف پذیری شناختی به عنوان یکی از مولفه های اصلی سلامت روان، نقش مهمی در سازگاری مادران با چالش های فرزندپروری ایفا می کند. شناسایی عوامل موثر بر انعطاف پذیری شناختی مادران از اهمیت بالایی برخوردار است. هدف: پژوهش حاضر با هدف تعیین نقش فراشناخت و فراهیجان مثبت در پیش بینی انعطاف پذیری شناختی مادران دارای فرزند دانش آموز در مدارس هیئت امنایی ناحیه یک شهر خرم آباد انجام شد. روش: این پژوهش توصیفی از نوع همبستگی بود. جامعه آماری شامل تمام مادران دانش آموزان مقطع ابتدایی مدارس هیئت امنایی ناحیه یک خرم آباد در سال تحصیلی ۱۴۰۰-۱۳۹۹ بود. حجم نمونه ۱۱۶ نفر بر اساس فرمول گرین (۱۹۹۱) و با روش نمونه گیری خوشه ای تصادفی انتخاب شد. ابزارهای جمع آوری داده ها شامل پرسشنامه فراشناخت و فراهیجان مثبت (بیر، ۲۰۱۱) و پرسشنامه انعطاف پذیری شناختی (دنیس و واندروال، ۲۰۱۰) بود. داده ها با استفاده از ضریب همبستگی پیرسون و تحلیل رگرسیون چندگانه به روش همزمان در نرم افزار SPSS-۱۹‎ تحلیل شدند. یافته ها: نتایج نشان داد که بین فراشناخت و فراهیجان مثبت با انعطاف پذیری شناختی مادران رابطه مثبت و معنادار وجود دارد (۰/۶۳۱ = r، ۰/۰۰۱ ‎> P‎). همچنین مولفه های «اعتماد به تفسیر هیجانات خود به عنوان نشانه، جلوگیری از واکنش فوری و تنظیم ذهن برای حل مسئله» (۰/۱۹۶ = β، ۰/۰۳۰ ‎= P‎) و «اعتماد به تنظیم سلسله مراتب اهداف انعطاف پذیر و عملی» (۰/۲۸۰ = β، ۰/۰۰۳ ‎= P‎) به صورت مثبت و معنادار انعطاف پذیری شناختی را پیش بینی کردند. مولفه «اعتماد به خاموش سازی افکار و هیجانات پایدار» نقش پیش بینی کننده معناداری نداشت (۰/۱۹۵ = P). نتیجه گیری: فراشناخت و فراهیجان مثبت نقش مهمی در افزایش انعطاف پذیری شناختی مادران دارند. آموزش راهبردهای فراشناختی و فراهیجانی مثبت می تواند به عنوان یک مداخله موثر برای بهبود انعطاف پذیری شناختی مادران در نظر گرفته شود.

کلیدواژه ها:

فراشناخت مثبت ، فراهیجان مثبت ، انعطاف پذیری شناختی ، مادران ، خودتنظیمی