بازنمایی خشونت نمادین در سینمای اجتماعی ایران؛ (مورد مطالعه: :فیلم «پیرپسر» ساخته اکتای براهنی)

میدان سینمای درام/اجتماعی ایران در سال های اخیر، شاهد تولید آثاری بوده است که لایه های پنهان سلطه و نابرابری را در سطوح خانواده و جامعه بیش از پیش به تصویر کشیده اند. از این رو، پژوهش حاضر با هدف بررسی چگونگی بازنمایی «خشونت نمادین» در فیلم سینمایی «پیرپسر» ساخته ی اکتای براهنی انجام شده است. چارچوب نظری این پژوهش بر مفهوم خشونت نمادین در اندیشه ی پییر بوردیو و سه گانه ی مفهومی او؛ «میدان، سرمایه و عادت واره» استوار است. روش پژوهش حاضر در ذیل رویکرد تفسیری و با تکنیک تحلیل تماتیک صورت گرفته است و داده ها از طریق مشاهده ی مکرر فیلم و ثبت دیالوگ ها و صحنه های کلیدی مرتبط، گردآوری و کدگذاری شده اند. یافته ها در قالب چهار تم اصلی ارائه شده اند: الف) سلطه از طریق زبان و طرد نمادین، ب) عادی سازی و بازتولید سلطه در روابط روزمره، پ) اقتصاد خشونت: سلطه از طریق وابستگی اقتصادی و سرمایه، ت) بدن به عنوان میدان نبرد نمادین: نگاه، سکوت و شرم. نتایج نشان می دهد که فیلم «پیرپسر» به شکلی چندلایه، ابعاد مختلف خشونت نمادین را به تصویر می کشد و نشان می دهد که سلطه، نه از طریق زور فیزیکی، بلکه از طریق زبان، نگاه، عادی سازی و وابستگی اقتصادی بازتولید می شود. همچنین، شخصیت های قربانی در این فیلم با سکوت، پذیرش و هم دستی ناخودآگاه، خود در بازتولید نظام سلطه سهیم می شوند. این پژوهش نشان می دهد که سینما به عنوان رسانه ای قدرتمند، می تواند بستری برای بازنمایی و نقد ساختارهای پنهان قدرت در جامعه باشد.

کلیدواژه ها:

جامعه شناسی سینما ، خشونت نمادین ، بوردیو ، پیر پسر ، اکتای براهنی