بررسی تاثیر اصلاح سبک زندگی بر کاهش چاقی در دانش آموزان دوره متوسطه ناحیه ۲ رشت در سال تحصیلی ۱۴۰۵-۱۴۰۴

چاقی و اضافه وزن در دوران نوجوانی به عنوان یکی از مهم ترین چالش های سلامت عمومی، زمینه ساز بروز بیماری های مزمن در بزرگسالی و اختلالات روانی-اجتماعی در دوره تحصیل است. این پژوهش با هدف بررسی تاثیر اصلاح سبک زندگی بر کاهش چاقی در دانش آموزان دوره متوسطه ناحیه ۲ رشت در سال تحصیلی ۱۴۰۴-۱۴۰۵ به روش توصیفی-تحلیلی انجام شد. جامعه آماری شامل کلیه دانش آموزان دارای اضافه وزن و چاقی بر اساس شاخص توده بدنی (BMI بالاتر از صدک ۸۵) بود که از میان آنان ۳۸۰ نفر با روش نمونه گیری خوشه ای چندمرحله ای انتخاب شدند. داده ها از طریق پرسشنامه مشخصات فردی و سبک زندگی (شامل الگوی تغذیه، فعالیت بدنی، مدت زمان استفاده از رسانه های دیجیتال و الگوی خواب) و اندازه گیری قد و وزن جهت محاسبه BMI در دو مرحله قبل و پس از اجرای برنامه اصلاح سبک زندگی گردآوری شد. مداخله شامل برگزاری کارگاه های آموزشی تغذیه سالم، تشویق به فعالیت بدنی منظم (حداقل ۱۵۰ دقیقه در هفته)، کاهش رفتارهای کم تحرک و جلب مشارکت خانواده ها بود. داده ها با استفاده از آمار توصیفی و آزمون های تحلیلی از جمله تی زوجی، کای دو و تحلیل رگرسیون مورد بررسی قرار گرفت. نتایج نشان داد میانگین شاخص توده بدنی دانش آموزان پس از اجرای برنامه به طور معناداری کاهش یافته است (۰۵/۰>p). همچنین بهبود معناداری در عادات تغذیه ای، افزایش فعالیت بدنی و کاهش زمان استفاده از وسایل الکترونیکی مشاهده شد و تحلیل رگرسیون نشان داد کاهش رفتارهای کم تحرک و بهبود الگوی خواب بیشترین نقش را در پیش بینی کاهش BMI داشته اند. بر اساس یافته ها، اجرای برنامه های منظم اصلاح سبک زندگی در محیط مدرسه با مشارکت خانواده می تواند راهکاری موثر، پایدار و کم هزینه برای پیشگیری و کاهش چاقی در دانش آموزان دبیرستانی باشد.

کلیدواژه ها:

چاقی نوجوانان ، اصلاح سبک زندگی ، شاخص توده بدنی ، دانش آموزان دبیرستانی ، ناحیه ۲ رشت ، مطالعه توصیفی-تحلیلی.