بررسی معماری مدرسه دارالفنون تهران با تاکید بر فرم و عملکرد

مدرسه دارالفنون تهران به عنوان نخستین نهاد آموزشی مدرن ایران، نه تنها نقطه عطفی در تاریخ آموزش کشور است، بلکه از منظر معماری نیز بنایی شاخص و قابل تامل به شمار می رود. این پژوهش با هدف بررسی فرم و عملکرد معماری این مدرسه تاریخی انجام شده است. روش تحقیق به صورت توصیفی–تحلیلی و با بهره گیری از منابع کتابخانه ای، اسناد تاریخی، نقشه های معماری و مشاهدات میدانی تدوین شده است. یافته ها نشان می دهد که پلان مدرسه دارالفنون با الهام از ساختار چهارایوانی مدارس سنتی ایرانی، بر پایه نظم هندسی، تقارن و سلسله مراتب فضایی طراحی شده است. فضاهای آموزشی در اطراف حیاط مرکزی سازمان یافته اند و در عین سادگی، به خوبی پاسخ گوی نیازهای عملکردی همچون کلاس درس، کتابخانه و آزمایشگاه بوده اند. ترکیب مصالح بومی با عناصر آشنا در معماری ایرانی، در کنار توجه به نور طبیعی، تهویه و مقیاس انسانی، نشان دهنده نگاهی مدرن و عملکردگرایانه در طراحی بنا است. این مطالعه نشان می دهد که مدرسه دارالفنون نمونه ای موفق از تلفیق فرم سنتی با عملکرد نوین آموزشی است و می تواند الگویی برای بازخوانی معماری آموزشی ایران در دوره های بعدی باشد.

کلیدواژه ها:

دوره قاجار ، دارالفنون ، فرم ، عملکرد ، تحلیل پلان