تاثیر مقدار تلقیح ریشه نابجا بر خصوصیات رشدی و عملکرد بیوماس کشت ریشه های نابجای شیرین بیان (Glycyrrhiza glabra L.)

توسعه پلتفرم های کشت درون شیشه ای ریشه نابجا، راهبردی پایدار برای غلبه بر چالش های تکثیر سنتی و برداشت بی رویه گیاه دارویی شیرین بیان (Glycyrrhiza glabra L.) از طبیعت است. این پژوهش با هدف بهینه سازی کینتیک رشد و به حداکثر رساندن عملکرد بیوماس از طریق تعیین مقدار تلقیح اولیه بهینه در قالب طرح کاملا تصادفی با ۳ تکرار اجرا گردید. رشد ریشه های نابجا شیرین بیان در ۶ سطح مقدار تلقیح (۱، ۵/۲، ۵، ۵/۷، ۱۰ و ۱۵ گرم بر لیتر) در محیط مایع MS ۲/۱ و ۳۰ گرم در لیتر ساکارز مورد بررسی قرار گرفتند. نتایج پس از یک دوره انکوباسیون ۶ هفته ای نشان داد که مقدار تلقیح اولیه تاثیر شگرفی بر دینامیک رشد ریشه ها دارد؛ به طوری که بیشترین میزان وزن تر با مقدار (۴۶/۲ ± ۱۸/۳۵ گرم بر لیتر)، وزن خشک با مقدار (۱۹/۰ ± ۸۴/۲ گرم بر لیتر)، شاخص رشد با مقدار (۰۲/۱ ± ۸۷/۹) و سرعت رشد نسبی با مقدار (۰۲/۰ ± ۴۰/۰) به طور معنی داری در تیمار تراکم ۵/۲ گرم بر لیتر حاصل شد. در مقابل، افزایش مقدار تلقیح از ۵ تا ۱۵ گرم بر لیتر به دلیل تشدید رقابت سلولی برای جذب مواد مغذی و محدودیت اکسیژن، روندی کاهشی را در زیست توده نشان داد و کمترین میزان وزن تر در تراکم ۱۵ گرم بر لیتر با مقدار (۳۶/۱ ± ۸۰/۱۹ گرم بر لیتر) ثبت شد. در نتیجه، مقدار تلقیح ۵/۲ گرم بر لیتر به عنوان آستانه حیاتی و بهینه برای به دست آوردن حداکثر بازده کینتیک رشد در کشت ریشه های نابجای شیرین بیان معرفی می شود که می تواند در طراحی سیستم های مقیاس بزرگ بیوراکتوری به طور کارآمدی مورد استفاده قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

گلیسیریزین ، زیست توده ، شاخص رشد ، سرعت رشد نسبی